Türkiye’de Ambalaj Atıklarının Geri Dönüşüm Potansiyellerinin Doğrusal Programlama ve Bulanık Doğrusal Programlama Yöntemiyle Analizi

Abstract

Ürünlerin hammadde ve malzeme aşamasından tüketiciye teslimine kadar geçen süreçteki faaliyetlere odaklanılmasının sebebi, uzun zamandır lojistik sözcüğünün yalnızca geleneksel (ileri) lojistik uygulamaları için kullanılmış olmasından kaynaklanmaktadır. Fakat üreticilerinbu ürünlere dair sorumluluklarının satış ile sınırlı kalmaması, tedarik zinciri içinde üretilmiş ürünlerin tüketicilerce kullanımının sonrasında da devam etmesi gerekmektedir. Bu kullanılan ürünlerin tekrar toplanması ve tekrar kullanılabilir hale getirilmeleri, geri kazanılamayacak olanların da doğada koşullarına uygun biçimde yok edilmesi, israfın önüne geçilmesi ve sürdürülebilir kalkınmanın altyapısının oluşturulması gibi değişen çevre koşulları, “ters lojistik” kavramının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Yani lojistik kavramı, ürünlerin geri kazanımına karşılık gelen ters lojistik uygulamalarını da içeren geniş bir kavram haline gelmiştir. Ters lojistik uygulamaları içinde kullanılmış veya geri dönen ürünlerin toplanması, bunların yeniden işlenmesi ve işleme sonrası yeniden dağıtımları yer alır. İşletmeler ve ürün bakımından hangi geri kazanım biçimi uygun olursa olsun, tüm geri kazanım uygulamalarında bu faaliyetler yerine getirilir. Geri kazanım, ürünlerin geri dönüşümü, tamiri, yeniden üretimi, yenileştirilmesi gibi çeşitli uygulamalarla yeniden üretime kazandırılması biçiminde olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, bir geri kazanım biçimi olan geri dönüşüm ile sınırları çerçevesinde, gerçek bir atık toplama tesisinde ters lojistik maliyetlerini doğrusal programlama modeli ve bulanık doğrusal programlama modeli kullanmak suretiyle optimize etmektir