Gizli Sınıf Analizi ile Türkiyenin Kişisel İntermet Kullanım Profilinin Belirlenmesi

Abstract

Kategorik Verilerin Analizi (Categorical Data Analysis) alanında sürekli değişkenlere uygun birçok analizin nominal ve ordinal değişkenlere uygun olan alternatifleri yer almaktadır. Gizli Sınıf Analizi, kategorik değişkenler arasındaki ilişkileri araştırmak amacıyla bu alanda kullanılan bir yöntemdir ve kontenjans tablolarının analizine dayanmaktadır. Bu analizde iki veya daha fazla gözlenen kategorik değişkenden kategorik gizli değişkenler elde edilmektedir. Bu nedenle Gizli Sınıf Analizi kategorik veriler ile çalışıldığında Faktör Analizi yerine uygulanabilmektedir. Gizli Sınıf Analizi aynı zamanda birimleri sınıflara atadığından Kümeleme Analizi’nin nümerik olmayan alternatifi olarak da bilinmektedir.

Gizli Sınıf Analizi’nde gözlenen tüm değişkenlerin gözlenemeyen gizli bir değişkenin nedeni olduğu kabul edilmektedir. Gizli değişkeni karakterize edebilmek amacıyla gözlenen değişkenler arasındaki ilişkilerin yapıları incelenmektedir. Analizde gözlenen değişkenler arasındaki ilişkinin kaynağı gizli değişkendir. Buna göre gizli değişkenin kontrol değişkeni olarak belirlenmesi durumunda gözlenen değişkenler arasındaki ilişkinin koşullu bağımsız olduğu söylenebilir. Analiz gizli sınıf olasılıkları, koşullu olasılıklar ve üstünlük oranlarının yorumuna dayanır.

Bu çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2012 yılında düzenlediği “Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması”’nın mikro verileri temel alınmıştır. Araştırmada öncelikle Türkiye’de internet kullanımının profili tanımsal istatistik ölçülerle belirlenmiş ve ülkemizde bireylerin internet kullanım faaliyetlerine göre kaç sınıfta toplanabileceği Gizli Sınıf Analizi ile incelenmiştir.