Alman Medyasında 2019 Yerel Seçimleri Üzerinden Üretilen İstanbul ve Türkiye Söylemi: Bild Gazetesi Örneği

Abstract

Her toplumda belli konular, durumlar ve yapılar hakkında kabul gören gerçeklikler vardır. Bu gerçeklikler söylemler aracılığıyla üretilir ve gerektiğinde değiştirilir ya da tamamen yok edilir.Söylemin inşasında kullanılan en temel dizge, bireyler arasında iletişim kuran ve onların yönlendirilipkontrol edilmelerineimkân sağlayan dildir. Bununla birlikte söylem sadece dilsel öğelerden oluşan bir alan değildir, tam aksine dil dışı göstergeleri de içeren bir bütündür. Günümüzde söylemlerin hangi amaçla ve nasıl üretildiğini inceleyen farklı araştırma yöntemleri bulunmaktadır. Bunlardan biri dilbilim temelli bir yaklaşım olan eleştirel söylem çözümlemesi yöntemidir. Söylemi dile odaklanarakele alan bu yaklaşım, güç, ideoloji, ötekileştirme ile BİZ ve ONLAR kutuplaşmasını açıklamayı ve yorumlamayı hedefler. Eleştirel söylem çözümlemesi yöntemiyle yürütülen araştırmalarda ağırlıklı olarak gazete metinleri incelenmektedir. Söylem üzerine yapılan çalışmaların bu tür metinlere yoğunlaşmasının başlıca nedeni medyanın yararlandığı farklı iletişim araçları sayesinde toplumun her kesimine ulaşabilmesinden ve ürettiği söylemlerle gerçekliklerin oluşturulmasında önemli bir yere sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı Alman medyasında İstanbul ve Türkiye hakkında nasıl bir söylemin kurgulandığını ortaya çıkarmaktır. İnceleme nesnesi olarak Almanya’nın günlük tirajı en yüksek günlük gazetesi olanBild’de 2019 yılının ilk yarısında yayınlanan ve İstanbulile Türkiye’yi konu alan haber metinleri seçilmiştir. Seçilen haberler Teun van Djik (2013; 2015) ve Norman Fairclough (2003; 2012) tarafından geliştirilen eleştirel söylem çözümlemesi yöntemleriyle çözümlenerek İstanbul’un ve İstanbul üzerinden Türkiye’nin ilgili Alman gazetesinde nasıl gösterilmeye çalışıldığı ortaya çıkarılmıştır. Yapılan çözümlemeden elde edilen sonuçlar, bütüncede incelenen haberlerde İstanbul ve Türkiye hakkında politik duruma bağlı olarak değişen olumlu veolumsuz olmak üzere iki farklı söylem üretildiğini göstermektedir.