Nano Teknoloji’ye Düzenleyici ve Yönetimsel Yaklaşımlar ve Türkiye

Abstract

Çalışmanın amacı, nanoteknoloji alanında uluslararası ve ulusal yasal ve kurumsal çerçevenin gelişim seyrini ve mevcut durumunu ortaya koyarak, Türkiye’nin bu alanda izleyebileceği düzenleme ve yönetişim yaklaşımlarına ışık tutmaktır. Çalışmanın geliştirileceği kavramsal çerçevenin merkezinde, teknoloji-toplum ilişkisi ve belirsizlik bulunmaktadır. Çalışmada, öncelikle belirsizlik ve risk yönetimine dair genel olarak bilim/teknik, özel olarak da nanobilim/nanoteknoloji alanındaki düzenleme ve yönetişim uygulamalarına dair uluslararası literatür değerlendirilmektir. Çalışmanın ikinci kısmında, ilk bölümde verilen tartışmaların ışığında, Türkiye’deki mevcut düzenleyici ve kurumsal yapının yeterlilikleri, nanoteknolojiye içerik belirsizlik, risk ve fayda bağlamlarında, özellikle de kurumsal/düzenleme etkinliği ve katılımcı yaklaşımın mümkünlüğü açılarından tartışılmaktadır. Çalışmada sonuç olarak, kısa vadede nano spesifik düzenlemelerin mümkün görülmediği, ancak daha uzun dönemde kaçınılmaz olan nano spesifik düzenlemelerin ise, soft ve hard normatif yapıların entegre edildiği adaptive hukuk yaklaşımıyla ve devlet ve devlet dışı aktörlerin dahil edildiği yapılara dayanan bir yönetişim anlayışıyla hayata geçirilmesinin önemi vurgulanmaktadır.