Gırnata Benî Ahmer Devleti ile Merînîler Devleti Arasındaki İlişkiler

Abstract

Müslümanlar 8. yüzyılın başlarından 897/1492’e kadar Endülüs’te siyasî varlıklarını devam ettirmişlerdir. İber Yarımadası’ndaki Müslümanların ilk devleti olan Endülüs Emevî Devleti'nin 422/1031’de yıkılmasından sonra, çok sayıda şehir devleti kurulmuştur. Mülûku't-tavâif denilen bu küçük şehir dev-letleri, 5/11. yüzyıl sonlarında Hıristiyan güçler karşısında zaman zaman yok olma tehlikesi yaşamışlardır. Bu durum karşısında Mağrib'teki Berberî asıllı Murâbıtlardan yardım istemişlerdir. Mağrib’ten gelen yardımlar sonucunda Endülüs’te 483/1090 yılından itibaren Murâbıtlar, ardından 541/1147'den sonra da Muvahhidler hâkimiyeti başlamıştır. Muvahhidlerin 7/13. yüzyıl başlarında yıkılmasıyla Endülüs’te yeniden Mülûku’t-tavâif dönemi ortaya çıkmış ve kısa zaman içerisinde Benî Ahmer (Nasrîler veya Gırnâta Sultanlığı) dışındaki devletler yok olmuştur. Bu devlet, yaklaşık iki buçuk asırlık dönem boyunca ayakta kalmayı başarmıştır. Bu dönem boyunca da diğer devletlerle farklı yönlerden temaslarda bulunmuştur. Gırnâta Sultanlığı’nın en yoğun ilişki içerisinde bulunduğu devletlerden biri de, Mağrib’te, Cebelitârık Boğa-zı’nın güneyinde yer alan Merînîler Devleti olmuştur. Muvahhidlerin halefle-rinden olan bu devlet, kendisini Endülüs cihadı açısından da onların varisi olarak görmüştür. Endülüs’te Hıristiyan güçlere karşı devam eden mücadele-de de Merînîler ve Benî Ahmer genellikle işbirliği içinde olmuşlardır. Muvah-hidlerin ardılı olan bu iki devlet, din, dil, kültür, soy olarak da ortak özellikle-re sahiptiler. Öncelikle savunma amaçlı askerî zeminde başlayan ilişkiler, bu-nunla sınırlı kalmamış, farklı alanlarda etkileşimlerle devam etmiştir. Bu ça-lışmada Benî Ahmer ve Merînîler devleti arasındaki çeşitli ilişkiler ve etkile-şimler ele alınacaktır.