5718 sayılı MÖHUK'ta Medya veya İnternet Yoluyla Kişilik Haklarının İhlalinde Sorumluluğa Uygulanacak Hukukun Değerlendirilmesi

Abstract

İnternetin ve World Wide Web'in sınırsız doğası, bilgi ve iletişim medyasının devletlerin sınırlarını ve ülkeselliğini önemsiz hale getirmiştir. Modern iletişim teknolojilerinin hızlı gelişimi önemli yasal zorluklar yaratmıştır. İletişimin küreselleşmesinden en çok etkilenen hukuk alanı ise milletlerarası özel hukuk olmuştur. Ulusal yasa koyucuları veya mahkemeleri, henüz, internet ve sosyal medya da dahil olmak üzere, medya veya diğer kitle iletişim araçları yoluyla, milletlerarası nitelikli kişilik hakları ihlallerinin yarattığı hukuki zorluklara tatmin edici cevaplar bulamamışlardır. Özellikle milletlerarası nitelikli hakaret iddiaları ile ilgili olarak uyumlaştırılmış maddi hukuk kurallarının olmayışı, “hakaret turizmi”ne sebebiyet vermiştir. “Hakaret turizmi”, davacının kişilik hakkı ihlali davasını, en uygun sonucu almayı beklediği devlet mahkemelerinde açması anlamına gelen bir forum shoppingin bir görünümüdür. “Hakaret turizmi”ni sınırlandırmanın yolları, maddi hukukun uyumlaştırılması, kişilik hakkı ihlali davaları için milletlerarası yetkiye sahip mahkeme sayısının sınırlandırılması ve milletlerarası nitelikli kişilik hakkı ihlalleri için tek tip bir kanunlar ihtilafı kuralının kabul edilmesidir. Kişilik hakkı ihlali ile ilgili ulusal iç maddi hukuk kurallarının uyumlaştırılması ve milletlerarası yetki kurallarına ilişkin bir reform yakın gelecekte pek mümkün görünmediğinden, bu çalışma kişilik hakkı ihlallerine uygulanacak hukuka ilişkin kanunlar ihtilafı kurallarına odaklanmaktadır. Çalışmamızda, bazı AB Üye Devletleri ve Türkiye’nin ulusal mevzuatındaki mevcut kanunlar ihtilafı kuralları analiz edilerek ve medya ve internet yoluyla kişilik hakkı ihlalleri taleplerine ilişkin tek tip bir kanunlar ihtilafı kuralının gerekliliği incelenecektir.