Darü'l-Fünûn İlahiyat Fakültesi'nde Bir Kelâm Müderrisi: Arapkirli Hüseyin Avni Karamehmedoğlu

Abstract

Yaklaşık olarak hicri II. yüzyıldan itibaren müstakil bir bilim haline gelen Kelâm ilmi, tarihi olarak metotsal bazı değişikliklere maruz kalmıştır.XIX. yüzyılda Kelâm ilminin değişen şartlardan dolayı yetersiz olduğunu düşünen bazı kelâm bilginleri, bu ilmin yeniden inşasının zorunlu olduğu kanaatine varmışlardı. Bu durum Yeni-i İlm-i Kelâm hareketinin doğmasına neden oldu. Yeniden inşa denilen bu yolda model oluşturmak amacıyla özellikle kelâmcılar tarafından yeni eserler verilme çabasına girilmiştir. "Kelâmın yenilenmesi gerekir" düşüncesiyle bu dönemde Abdullatif Harputi, Filibeli Ahmed Hilmi ve İzmirli İsmail Hakkı gibi isimler öne çıkmıştır. Bu çerçevede Darü'l-Fünûn İlahiyat Fakültesi'nde ortaya çıkan gelişmeler de önem arzetmektedir.

Bu dönemde İlahiyet Fakültesi kelâm müfredatına bakıldığında, 1904 yılına denk gelen son sınıf öğrencilerinin ders programına göre Meclis-i Kebir-i Maarif tarafından Bayezid Dersiamı Arapkirli Hüseyin Avni kelâm dersini okutmuş, bununla ilgili bir ders notları da hazırlamıştır.