A Specific Example of Products with Geographical Indication in Turkey: Anamur Banana

Abstract

Coğrafi İşaret; kendine has bir veya birden fazla özelliği ile belli bir yöreye, alana ya da ülkeye özgü bir ürünün koruma altına alınarak bir marka haline getirilmesidir. Coğrafi İşaret uygulaması 2 farklı işaret uygulamasını kapsamaktadır. Bunlar; Menşe ve Mahreç İşaretleri’dir. Mahreç işareti kapsamında ürünün yine sınırları belli bir yöre, havza, şehir veya ülkeye özgü olmasının yanı sıra belirgin en az bir özelliği, ünü veya o ürünü tanıtıcı herhangi bir yönünün söz konusu mekandan kaynaklanması gerekmektedir. Menşe işareti ise bütünüyle kaynaklandığı yöre, havza, kasaba, ülke veya bölge ile ifade edilen ürünlerdir. Başka bir ifadeyle bütünüyle belli bir yere özgü olan ve başka bir yerde bulunmayan veya temin edilemeyen ürünleri ifade eder. Nitekim Anamur Muzu’da Menşe İşaretli bir üründürTürkiye gerek konumu gerekse coğrafi özellikleriyle aynı zamanda da köklü kültürüyle, coğrafi işaretler bakımından oldukça büyük bir potansiyele sahiptir. Bu özellikleri sayesinde henüz 336 ürünü coğrafi işaret olan ülkemizde ileride bu sayının çok daha artacağı muhtemeldir. Kendine has tat ve görünüme sahip Anamur Muzu’nun 2002’de coğrafi işaret kapsamına alınmasıyla söz konusu ürünün statüsü değişmiş ve bir marka halini almıştır. Bu noktada coğrafi işaret kapsamına alınması Anamur Muzu’nda ne gibi bir değişim ya da dönüşüm yaratmıştır? Uygulamanın yöre muz yetiştiriciliğine türlü açılardan yansıması veya katkısı olmuş mudur? Bu çalışmayla hem coğrafi işaret sisteminin işlerliğini sorgulamada hem de bir ürünün coğrafi işaret kapsamına alındıktan sonra yerel ve genel ölçüde ne gibi bir süreç yaşadığını ortaya koymak hedeflenmiştir.