Adalet Partisi İktidarında Solun Eğitim Meselesine Bakışı (1965-1971)

Abstract

1960’lı yılların Türkiye’si hâkim sınıfların içindeki çelişkilerin yeni bir boyut kazandığı;temel sınıflar arasındaki çelişkinin görünür hale geldiği ve bu sürecin kendisini kamusalyaşamın tüm veçhelerinde gösterdiği özgün bir döneme tanıklık eder. 1965 genelseçimlerinde Adalet Partisi’nin (AP) tek başına iktidara gelmesi, 1961 Anayasası’nıngetirdiği temel hak ve özgürlükleri hâkim sınıf lehine sınırlandırmaya çalışması ve antikomünizmimerkeze alan bir politika izlemesi ideolojik hegemonya mücadelesininsertleşmesine neden olmuştur. Sözü edilen mücadelenin en net gözlemlendiğialanlardan biri eğitimdir. Bu noktadan hareketle bu çalışma AP hükümetleri döneminde(1965-1971) solun eğitimin sorunlarını ele alış biçimlerini seçilmiş sol/sosyalistdergiler, Meclis tutanakları ve gazete haberlerinden (Milliyet) yararlanarak incelemeyihedeflemektedir. Üniversite öncesi eğitim bahsinde hükümetin muhalif öğretmenlereyönelik uygulamalarına, dinsel eğitimin yaygınlaştırılması hamlelerine, “devrim içineğitim” tartışmalarına ve eğitimde ABD etkisine odaklanılacaktır. Yüksek öğretimbaşlığında ise hükümet ile üniversite arasındaki gerilim noktaları tarif edilecek; döneminöğrenci eylemlerinin detaylandırılması yerine solun yüksek öğretimin sorunlarına vegençliğe biçtiği misyona hangi perspektiften baktığı tespit edilmeye çalışılacaktır.Anahtar Sözcükler: Adalet Partisi, eğitim, sol, anti-komünizm, ideolojik hegemonya.