Investigation of the Prevalence of Antiseptic Resistance Genes (qacA/B and smr) and Antibiotic Resistance in Clinical Staphylococcus aureus Strains

Abstract

Staphylococcus aureusderi ve yumuşak doku enfeksiyonları, bakteriyemi ve endokardit gibi ciddi klinik tablolara neden olan önemli bir patojendir.S.aureussuşlarında antiseptik ve dezenfektan maddeler olmak üzere çok sayıda antimikrobiyal ajana karşı artan düzeyde direnç gözlenmektedir. Kuaterner amonyum bileşikleri bazlı dezenfektan maddeler, hastanelerde özellikle hastane enfeksiyonu kontrolünde yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu maddelere karşı gelişen dirençten sorumlu genlerin, dünyanın belirli bölgelerinden izole edilen klinik stafilokok suşlarında hızla yayıldığı bildirilmiştir. Çalışmamızda, klinikS.aureussuşlarındaqacA/Bvesmrantiseptik direnç genlerinin prevalansının araştırılması ve suşların çeşitli antibiyotiklere karşı direncinin saptanarak bu dirençler arasındaki olası ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya, klinik örneklerden (78 apse, 13 kan, üç balgam, üç trakeal aspirat, iki burun sürüntüsü, bir idrar) izole edilen 50 metisiline duyarlıS.aureus(MSSA) ve 50 metisiline dirençliS.aureus(MRSA) olmak üzere toplam 100S.aureussuşu alınmış;qacA/Bvesmrgenleri multipleks polimeraz zincir reaksiyonu yöntemiyle araştırılmıştır.S.aureussuşlarının çeşitli antibiyotiklere (sefoksitin, eritromisin, klindamisin, rifampin, tetrasiklin, siprofloksasin, gentamisin, trimetoprim-sülfametoksazol, vankomisin, teikoplanin) karşı duyarlılıkları "Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI)" önerileri doğrultusunda disk difüzyon yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışmamızda, 50 MRSA suşunun 18 (%36)'indesmr,50 MSSA suşunun 2 (%4)'sindeqacA/Bgenleri saptanmıştır.smrgeninin sadece MRSA suşlarında bulunması, MSSA suşlarında ise hiç saptanmaması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p< 0.001).S.aureussuşlarındaki antibiyotik direnç oranları ise; gentamisine %89, tetrasikline %57, rifampin ve siprofloksasine %46, makrolidlere (eritromisin ve klindamisin) %32 olarak belirlenmiştir. Trimetoprim-sülfametoksazol, vankomisin ve teikoplanine karşı herhangi bir direnç saptanmamıştır. İndüklenebilir makrolid-linkozamid-streptogramin B (iMLSB) direnci, 18smrpozitif suşun 8 (%45.5)'inde gözlenirken, 32smrnegatif suşun sadece 2 (%6.3)'sinde saptanmış ve bu fark anlamlı bulunmuştur (p< 0.001). Sonuç olarak, klinikS.aureussuşlarımızdakismrgenlerininqacA/Bgenlerinden daha yaygın olduğu belirlenmiş;smrgenlerinin tamamının MRSA suşlarıyla taşındığı ve az sayıdaqacA/Bgenlerinin ise sadece MSSA suşunda yer aldığı görülmüştür. MRSA suşlarındasmrgenlerinin iMLSBfenotipik direnci ile birlikte gözlenmesi ilgi çekici bulunmuştur. Çalışmamızda elde edilen verilerin, antiseptik ile antibiyotikler arasında görülen çapraz direnç konusunda ileride yapılacak araştırmalara yararlı olacağı düşünülmüştür.

Anahtar sözcükler:S.aureus; antiseptik; antibiyotik; qacA/B; smr; direnç.