Simone de Beauvoir’ın Olgunluk Çağı Adlı Yapıtında « Savaş » Algısı: Söyleyenler Göstergebilimi Işığında Bir Okuma /La perception de la « guerre » dans La Force de l’âge de Simone de Beauvoir : une lecture sous la lumière de la sémiotique des instances

Abstract

Simone de Beauvoir’ın Olgunluk Çağı adlı yapıtı özyaşamöyküsel üçlemesinin ikincisi olarak yayımlanmıştır. Yazarının yirmi ile kırk yaşları arasındaki dönemin ele alındığı yapıt aynı zamanda İkinci Dünya Savaşı’nın da yaşandığı yıllara denk gelmektedir. Bu dönemi anlatırken, yazar özyaşamöyküsünün geçmişe dönük söyleminden çıkar ve anlatısına savaş sırasında tuttuğu günlükleri hiç değiştirmeden ekler. Günü gününe yazılmış günlükler okuru geçmişin zamansal uzaklığından çıkararak savaşın tüm korkunçluğunu şimdiki zamanda gözler önüne sermektedir. Bu çalışma söz konusu yapıtta ve günlüklerde anlatılan savaşın anlatıcı/sözcelem öznesi olarak ortaya çıkan “özne” tarafından nasıl algılandığı üzerine göstergebilimsel bir inceleme olarak sunulmaktadır. İnceleme felsefede algı fenomenolojisi üzerine çalışan Maurice Merleau-Ponty adlı fenomenolog ve onu takiben bu felsefi düşünceyi dilbilim ve göstergebilimle bir kuram haline getirmiş Jean-Claude Coquet adlı göstergebilimcinin önerdiği yöntemler doğrultusunda gerçekleşecektir. Öznenin savaş gibi ezici bir güç karşısında algısının nasıl değiştiği, algısıyla birlikte varlık alanındaki değişimlerin de ona koşut olarak gerçekleştiği görülmektedir. Savaş henüz uzaktayken endişe tarafından yönetilen özne bilişsel ve duygusal bir karmaşanın içine girerek güçsüzlüğü iliklerine kadar hissedecektir. Artık özerk bir varlık alanına sahip olamayan özne bu alanlardaki güçlerini yavaş yavaş kaybederek “eşik özne”ye dönüşür. Savaşla karşı karşıya gelince içkin ve aşkın güçlerin etkisiyle bilişsel ve duygusal bir anestezi olarak tanımladığı bir halde bulur kendini. Dolayısıyla algının ilk aşaması olan phusis’te kalarak logos’a geçemez ve bir “yükümsüz özne” olarak içinde kaybolduğu dünyayı anlamlandıramaz. Savaş özneye yaklaştıkça duygu durumları ve düşünceleri değişen öznenin sözü edilen tüm pozisyonları algı fenomenolojisi ve söyleyenler kuramı ışığında ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır.