Executive Decree Authority in Turkey Before the Constitutional Amendments of 2017: In Light of the Turkish Constitutional Court’s Retreat

Abstract

Kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisinin 1971 yılında anayasal dayanağa kavuşmasından bu yana AnayasaMahkemesi (Mahkeme) kararname yetkisini oldukça dar yorumlama eğilimine sahip olmuştur. Bu çerçevede Mahkeme,kararname çıkarılması amacıyla yetki yasası çıkarılabilmesi için anayasada öngörülmeyen şartların varlığını aramış veyetkilendirmenin acil, gerekli ve önemli olması gerektiğine hükmetmiştir. Mahkeme olağanüstü hâl kararnameleri ile ilgiliolarak da benzer bir tutum takınmış; anayasada yasak olmasına rağmen bu kararnamelerin denetimini gerçekleştirmiştir.Böylelikle hem olağan hem de olağanüstü dönemlerde kararname yetkisinin bu yetkinin kullanılmasına neden olansebeplerle ilgili olarak kullanılması sağlanmaya çalışılmıştır. Ancak Mahkeme 2011 ve 2016 yıllarında verdiği kararlarlasöz konusu içtihatlarından dönmüştür. 2011 yılında verilen kararla, yetkilendirme için olması gerektiği varsayılan acillik,gereklilik ve önemli olma gibi koşulların artık aranmayacağına hükmedilmiş; 2016 yılında verilen kararla da olağanüstühâl kararnamelerinin denetiminin yapılamayacağı kararlaştırılmıştır. Mahkeme’nin söz konusu içtihatdeğişikliklerinin son zamanlarda görülen, yönetimde yürütme organının ön plana çıkması olgusunun temelsebeplerinden birisi olduğu düşünülmektedir.