3 Boyutlu Dinamik Modelleme Yazılımları İle Mekansal CBS Verilerinin Alan Planlama ve Projelendirme Çalışmalarında Kullanım Olanakları

Abstract

Günümüzde hemen hemen her disiplin dalı tarafından kullanılan Coğrafi Bilgi Sistemleri yazılımları ve dolayısıyla vektörel veri tabanlı planlar, planlama ve projelendirme çalışmalarında zorunlu hale gelmiştir. Teknolojinin gelişmesiyle beraber mekansal veri üretimine ve kullanımına yönelik yazılımlar da gelişmiştir. 2000’li yılların sonundan itibaren CAD tabanlı yazılım firmaları, mühendislik ve mimari proje gereksinimlerinin artmasıyla yatay yazılımların yanında Autocad Civil 3D, Autodesk Revit, Autocad Map 3D, BIM gibi düşey yazılımlar geliştirmeye başlamıştır. Düşey yazılımlar sayesinde mimari projelerde alan kullanımına yönelik farklı mühendislik uygulamaları stil tabanlı olarak, proje amacına bağlı olarak hızlı bir şekilde yapılabilmekte, proje çıktıları vaziyet planlarında ve kesit görünümünde denetlenebilmektedir. Çalışma kapsamında Autodesk firması tarafından 2012 yılında ortaya konulan düşey yazılımlardan biri olan, Autodesk Infraworks 360 yazılımının doğa bilimlerinde kullanım olanakları incelenmiştir.

Çalışmada İstanbul İli Sarıyer İlçesindeki Kilyos Mahallesi incelenmiştir. Alana ait 1/5000 ölçekli hali hazır haritalar vektörel olarak katmanlarına göre gruplandırılmış, Autodesk Infraworks ortamında eş yükselti eğrileri üzerinden oluşturulan sayısal yüksek modeli oluşturulmuştur. Herbir vektör tabanlı alansal, noktasal ve çizgisel veri 3 boyutlu katı model olarak, sayısal arazi modeli üzerine bindirilmiştir. Mevcut arazi kullanımına ait yükseklik analizi, bakı analizi gibi analizler, tüm alan için zamansal olarak (saatlik, günlük, aylık ) güneşlenme ve gölgelenme analizi, alt yapı ve üst yapı elemanları, yeşil alan uygulamaları saha içerisinde planlama aşamasında eş zamanlı olarak uygulanmıştır.

Çalışmada 3 boyutlu dinamik modelleme yazılımları, planlama ve tasarım sürecinde planlayıcının görsel ve mühendislik açıdan karar verme sürecini gerçeğe en yakın şekilde değerlendirebilme imkanı sağlaması açısından önem sağladığı ve doğa bilimlerinde proje görselleştirme ve değerlendirmede kullanılabileceği düşünülmektedir.

Anahtar sözcükler: 3 boyutlu dinamik modelleme, planlama ve projelendirme, CBS , yapı bilgi sistemi, karar verme süreci