İngilizler Tarafından Deşifre Edilen Yunan Telgraflarıyla Sakarya Savaşı Sonrasında Yaşanan Mağlubiyet Psikolojisi

Abstract

Geniş bir istihbarat ağına sahip olan İngilizler I. Dünya Savaşı’nın ardından ele geçirdikleri telgraf ve telsiz mesajlarını profesyonel yöntemlerle deşifre edebilmek amacıyla Hükümet Kod ve Şifre Okulu’nu kurmuşlardır. Hükümet Kod ve Şifre Okulu, Türk-Yunan Savaşı sırasında sadece düşman devletlerin değil müttefik devletlerin telsiz ve telgraf mesajlarını, zamanın teknolojisinin elverdiği imkanlarla deşifre etmiştir. Deşifre edilen telgraflar arasında İstanbul, İzmir, Londra, Paris ve Roma’da bulunan Yunan temsilcilerinin, Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle yaptıkları önemli yazışmalar da yer almaktadır. Bu noktada ele geçirilen Yunan telgrafları, Sakarya Savaşı ve sonuçlarının daha iyi anlaşılması açısından büyük önem arz etmektedir.Hiç şüphesiz Sakarya Savaşı sonrasında yaşanan mağlubiyet, Yunanistan’ın Türk topraklarına yönelik hedefleri ile birlikte izlediği dış politikada ciddi bir revizyona gitmesine neden olmuş, bununla eş zamanlı olarak İtilaf Devletleri arasındaki siyasi kırılmalar belirginleşmeye başlamıştır. Dolayısıyla bu dönemde ele geçirilen Yunan telgrafları İngiltere, Fransa ve İtalya’nın Türk-Yunan Savaşı’na yaklaşımını ve bundan sonraki siyasi manevralarını göstermesi açısından da kayda değer niteliktedir.Bu çerçevede çalışmamızın hedefi; “en gizli” ibaresiyle kayıt altına alınan İngiliz arşiv belgelerini ana kaynak olarak kullanmak suretiyle Sakarya Savaşı sonrasında Yunanistan’da yaşanan mağlubiyet psikolojisini askeri, siyasi ve diplomatik gelişmelerle birlikte değerlendirebilmektir.