Gözden Geçirilmiş Kendini Ayarlama Ölçeği’nin Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı, Lennox ve Wolfe (1984) tarafından geliştirilmiş olan Gözden Geçirilmiş Kendini Ayarlama - G-KA (Revised Self-Monitoring) Ölçeği’nin güvenirlik ve geçerlik çalışmalarının yapılmasıdır. Kendini Ayarlama Kuramı’na göre (Snyder, 1974), bazı insanlar bir durumdaki hangi ifade veya davranışın uygun olduğunu gösteren ipuçlarına göre davranışlarını gözlemleyip kontrol edebilirler. Bu duyarlılık kendini ayarlama yeteneğidir.

Snyder’ın (1974) bu kavramı ölçmek üzere geliştirmiş olduğu Kendini Ayarlama (KA) Ölçeği, Bacanlı (1990) tarafından dilimize uyarlanmıştır. Ancak Lennox ve Wolfe, KA Ölçeğinin teorik yapıya bağlılık eksikliği ve psikometrik zayıflığı olduğu gerekçesiyle yaptıkları çalışmada psikometrik açıdan daha güçlü bir ölçek ortaya çıkarmışlardır.

Özalp Türetgen ve Cesur (2004) tarafından Türkçe’ye uyarlanan G-KA Ölçeği’nin bu çalışmadaki güvenirlik analizleri, Cronbach Alpha katsayısının .80, test-tekrar test güvenirlik katsayısının ise .74 olduğunu göstermiştir. Geçerlik için yapılan faktör analizinde, tüm maddeler orijinalindeki şekliyle iki faktöre yüklenmiştir. Yine geçerliğe yönelik olarak ölçeğin dışadönüklük ve öz etkinlik yapılarıyla olan ilişkileri incelenmiş ve beklenen yönde sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmanın ikinci amacına yönelik olarak ise, G-KA ve KA Ölçeklerinin psikometrik özellikleri karşılaştırılmıştır. Sonuçlar G-KA Ölçeği’nin psikometrik açıdan daha güçlü olduğunu ima etmektedir.