Fisher Hipotezi ve Beklentilerin Rolü

Abstract

Bu çalışmanın amacı faiz oranları ve enflasyon arasında bire bir ilişki olduğu yönündeki Fisher hipotezinin uzun dönemde geçerliliğini rasyonel beklentiler modeline göre reel değişkenler kullanarak Türkiye ekonomisi için test etmektir. Değişken seçimindeki temel fark beklentilerin rolünden kaynaklanmaktadır. Mecvut literatürde rasyonel beklentiler varsayımı altında Fisher hipotezi testi nominal faiz ve enflasyon oranları kullanılarak yapılmaktadır. Ancak rasyonel beklentilere sahip sofistike iktisadi aktörler iktisadi kararlarını “para peçesi”ne takılmaksızın nominal değerlere göre değil, reel değerlere göre almaktadırlar. Bu anlamda nominal değişkenlerin kullanıldığı bir model adaptif beklentilere uygun olarak temelde para yanılsamasıvarsayımını kabul eden bir modeldir. Rasyonel beklentiler varsayımındaise reel değerlerin kullanılması gerekmektedir. Çalışmamızdaki “yeni” yaklaşım, beklentilerin Fisher hipotezi üzerindeki rolünü dikkate almış olmasıdır. Koentegrasyon testi sonuçları reel faiz oranları ile paranın beklenen değerindeki değişimler arasında uzun dönemli iksitadi bir dengenin varlığına işaret etmektedir.