Paslanmaz Takım Çeliği ve Cr-Mo-V Alaşımlı Takım Çeliğinin Sürtünme Kaynağı ile Kaynak Edilebilirliğinin Araştırılması

Abstract

Günümüz endüstrisinde kullanılan malzeme türlerinin artması ve ekonomik faktörlerin giderek önem kazanması, farklı malzemelerin bir arada kullanılmasını gerektirmektedir. Sürtünme kaynağı katı hal kaynak yöntemi olup, farklı malzemelerin kaynağı bu yöntemle mümkün olmaktadır. Yöntem, farklı ve aynı özellikteki malzemelerin kaynağında tam eğrime oluşturmadan birleşmeyi sağlayarak bir avantaj oluşturmaktadır.

Bu çalışmada, paslanmaz takım çeliği ve Cr-Mo-V takım çeliğinin sürtünme kaynağı ile kaynak edilebilirliği araştırılmıştır. Böylece, maliyeti yüksek olan paslanmaz takım çeliğinin sarfiyatından tasarruf sağlanması amaçlanmıştır. Deneysel çalışmada; yığma basıncı, sürtünme ve yığma zamanı sabit tutulup sürtünme basıncı ve devir sayısı değiştirilmiştir. Kaynak sonrası numunelere çekme ve sertlik deneyleri uygulanmış; makro ve mikroyapı incelemeleri yapılarak optimum kaynak parametreleri saptanmıştır. Ayrıca kaynak parametrelerinin kaynak bölgesi sıcaklığı üzerindeki etkisi de incelenmiştir. Çalışmanın sonunda, bu iki çelik çiftinin sürtünme kaynağı ile birleştirilebileceği görülmüştür. Yapılan incelemeler; artan sürtünme basıncı ve devir sayısına bağlı olarak mekanik ve metalurjik özelliklerin değiştiğini göstermiştir.

Anahtar kelimeler: Sürtünme kaynağı, takım çeliği, kaynak bölgesi, mekanik özellikler.