Çalışmanın Metafiziği: Hesiodos’ta Emek Fikri ve Bireyselleşme Süreci

Abstract

İÖ yaklaşık 8. yüzyılda yaşamış bir destan şairi olan Hesiodos’a atfedilip günümüze ulaşmayı başarmış iki önemli eser söz konusudur: Theogonia (Tanrıların Doğuşu) ve Erga kai Hemerai (İşler ve Günler). Bu eserlerin ilkinde tanrıların soyağacı çıkarılarak evrenin (kosmos) oluşumu açıklanır, başka deyişle evrenin oluşumuna ilişkin mitolojik temelli bir tasavvur (kosmogonia) ortaya konurken, diğerinde artık derlenip düzenlenmiş o evren içinde insanın varlığı sorgulanır, bir birey olarak varoluş serüveni ve yaşama mücadelesi dile getirilir, sonunda da Yunan bilgeliğinden devşirilen dinsel içerikli öğütler ve ahlaki düsturlar birbiri ardınca sıralanarak gündelik yaşama ilişkin sorunlara çözüm getirilmeye çalışılır. Söz konusu eserlerin bir bütün olarak ele alındığı ve filolojik bir yaklaşımla irdelenip felsefi bir bakış açısıyla yorumlanmaya çalışıldığı bu makalenin amacı, Hesiodos’un ortaya koyduğu çalışma (ergon) anlayışını açıklığa kavuşturmaktır. Bu bağlamda Hesiodos’ta çalışmanın nasıl yalınkat anlamından sıyrılıp emek fikrine dönüştüğü ve insanı trajik bir kavrayışa ulaştırdığı, böylelikle onu bireyselleşmenin eşiğine getirerek felsefi düşünüşe zemin hazırladığı gösterilmekte ve Hesiodos’un erken dönem Yunan düşüncesindeki yeri ve önemi vurgulanmaktadır.