The Effect of Birth Order on Achievement (A Study on A Turkish Sample).

Abstract

DOĞUM SIRASININ BAŞARIYA ETKİSİ

(TÜRK ÖRNEKLEM ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA)

1. GİRİŞ

Bu araştırmanın amacı, doğum sırası ile katılımcıların başarı arasındaki ilişkiyi inceleyen bir araştırmanın temel bulgularını ortaya koymaktır.

2. YÖNTEM

2.1. Örneklem

Katılımcılar İstanbul’daki bir kamu kuruluşunda çalışan büro personeliydi. Örneklem 169 denekten oluşturulmuştur. Bunların %60.9’u (103) kadın, %39.1’i (66) ise, erkektir. Katılımcıların 58’i ilk çocuk (%34.3), 56’sı ortanca çocuk (%33.1) ve 55’i (%32.5) en küçük çocuktu. Örneklemin yaş dağılımı 24 ile 33 yaşları arasında değişmekteydi (27.5 ortalama yaş ve 2.29 standart sapma ile). Katılımcıların dört üçünden fazlası üniversite mezunu, %23.1’i ise, yüksek lisans mezunuydu. Deneklerin yaklaşık üçte ikisi bekâr (%65.7).

2.2. Veriler

Araştırmanın bağımsız değişkeni doğum sırasıydı. Katılımcılar, doğrum sırası açısından üç grupta sınıflandırılmıştır: ilk çocuk, ortanca çocuk ve küçük çocuk. Bağımlı değişken olarak ise, üç başarı göstergesi kullanılmıştır: “Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS)” sonuçları, “Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES)” sonuçları ve lisans mezuniyet ortalamaları.

3. SONUÇLAR

İstatistiksel analizler, katılımcıların ALES sonuçları açısından doğrum sırası ile başarı arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. İkinci olarak, katılımcıların ALES sonuçları açısından cinsiyet ve doğum sırası açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Regresyon analizleri aile büyüklüğünün katılımcıların başarı skorlarının anlamlı bir belirleyicisi olmadığını ortaya koymuştur.