KIRGIZİSTAN’DA DİNDARLAŞMA TİRENDİ; PROBLEMLER, ÖNERİLER

Abstract

Bu çalışmada Kırgız halkının dînî durumuna, dindarlaşma temayülüne, bunun düzeyine vs. temas etmeye çalışacağım. Bunu da aralarında bulunduğum üç yıl içinde bizzat müşahede ettiğim Kırgız halkının dînî bilgi düzeylerini, dînî temayüllerini, dînî akım ve guruplara bakış açılarını, dînî kişi ve kurumlara yaklaşımlarını, dînî emir ve yasaklara karşı tutumlarını, dînî ibadetlerini ifa yönündeki eğilimlerini vs. öğrenmeye çalışarak yapacağız.

Çalışmamız esnasında Orta Asya ve bilhassa Kırgızistan’daki dindarlaşma eğilimleri hakkında bilgi veren bulabildiğimiz önemli kaynaklara bakıp onlardan yararlanmaya da çalışacağız. Kırgızistan’da uzun süre kalıp, bölge halkı hakkında önemli sosyolojik araştırmalar yapmış olan Ahmet Cihan, Salih Pay gibi bazı araştırıcıların çalışmalarından da yararlandık. Bilhassa çalışmamızı yaptığımız zamanlar Bişkek Sosyal Bilimler (Gumanitardık) Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde doktora yapan Nuri Kiraz’ın Kırgızistan’da Dindarlaşma Tirendi adlı henüz devam etmekte olan tezinden; özellikle de tezde elde edilen istatistikî bilgilerden yararlanacağız.

Çalışmamızda yararlandığımız diğer bir kaynak da Dilaram Akramova’nın Kırgızistan’da Orto Mekteplerdeki “Adep Sabagı” Dersinde Din Eğitimiyle İlgili Amaçların Gerçekleşme Düzeyi (Oş Örneği) adlı basılmamış doktora tezi olacak. 2007 yılında yaptığımız ve yayınlanmış bulunan “Kırgızistan Oş Devlet Üniversitesi Araşan Sosyal Bilimler Enstitüsü İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Profili” adlı makalemiz ile yine Kırgızistan’da Din Eğitimi ve Araşan İlahiyat Fakültesi, Kırgızistan’da Dindarlaşma adıyla Bişkek’te basılmış olan kitaplarımızdan da alıntılar yapacağız.

Bunlara ilaveten gerek Kırgızca ve Türkçe, gerekse Rusça ve İngilizce ulaşabildiğimiz konuyla ilgili çalışmalardan da istifade etmeye gayret edeceğiz.