Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi–Türkiye’deki Kullanımı

Abstract

Giriş ve Amaç: Dünya Sağlık Örgütü, 2008 yılında tüm ameliyathanelerde uygulanabilecek Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi yayınlamıştır. Türkiye’de ise, Sağlıkta Kalite ve Akreditasyon Daire Başkanlığı, Dünya Sağlık Örgütü’nün “Her kurum kendi gereksinimlerine göre kontrol listesini düzenleyebilir” ifadesi ile belirttiği izni ile 2009 yılında uzman görüşleri ve ülke öncelikleri dikkate alınarak kontrol listesinin kapsamı genişletilmiş ve dört bölüm olarak düzenlenerek “Güvenli CerrahiKontrol Listesi-TR” adı altında kullanıma sunulmuştur. Bu doğrultuda, bu çalışmada; cerrahi girişimgeçirecek hastada kullanılması önerilen Güvenli Cerrahi Kontrol Listelerinin Türkiye’deki kullanımoranları ile sağlık profesyonellerinin listenin kullanımına ilişkin uygulama ve uyumlarının belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Konuyla ilgili Pubmed, Tübitak Ulakbim, Google Akademik/ Google Scholar, Ulusal Tez Merkezi elektronik veri tabanları ve basılı kaynaklarda, “ameliyathane, güvenlicerrahi, güvenli cerrahi kontrol listesi, hasta güvenliği, hemşirelik” anahtar kelimeleri kullanılarak,2009’dan günümüze kadar yapılmış olan Türkçe ve İngilizce çalışmalar tarandı. Elde edilen literatürincelenerek 5 araştırma makalesi çalışma kapsamına alındı. Bulgular: Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi’nin kullanımına ilişkin taranan literatür verileri sonucunda, sağlık bakım profesyonellerinin yarısına yakının (%18,7-%55,1) Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi’ni bildiği, yaklaşık yarısının (%42,2-%57,8) hizmet içi eğitim aldığı saptandı. Güvenli Cerrahi Kontrol Listeleri, farklı kurumlarda farklı oranlarda (%0-92,4) uygulanmaktaydı. Sağlık profesyonellerinin yarısından fazlasının (%67,3-78,1) tıbbi hataların önlenmesinde Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi’nin hasta güvenliğine katkısı olduğuna inandıkları saptandı. Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi-TR’nin bazı maddeleri etkin uygulanmaktaydı ancak bazı maddeler de yetersiz uygulanmaktaydı. Sonuç: Ülkemizde yapılan bilimsel çalışmalar doğrultusunda; Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi-TR’nin kullanımına ilişkin sağlık bakım profesyonellerinin bilgi düzeyinin yeterli olmadığı, farklı kurumlarda farklı oranlarda uygulandığı, Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi-TR’ nin bazı maddelerinin etkin uygulandığı ancak bazı maddelerinin de yetersiz uygulandığı belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda; Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi-TR’ nin uygulanmasına yönelik bilinç düzeyi arttırılmalı, listelerin kullanımının önemine yönelik farkındalık sağlanmalıdır. Anahtar Sözcükler: Ameliyathane, güvenli cerrahi, güvenli cerrahi kontrol listesi, hasta güvenliği, hemşirelik