Üstün Başarılı Ergenlerde Mükemmeliyetçiliğin Ahlaki Mazoşizm Kapsamında Projektif Yöntemler ile Değerlendirilmesi

Abstract

Zeka ve zekanın niceliğine gönderme yapan kavramsallaştırmalar doğrudan psikanalitik çalışmaların nesnesi değildir. Araştırmalarda üstün zekalılık, akranlarına göre entelektüel alanda ileri olma ve vaktinden önce bir gelişmişlik; duygusal alanda ise yeterince gelişmemişlik olarak tariflenip aslında bir uyumsuzluk tablosu olarak ele alınmaktadır. Psikanalitik literatür zekayı bir potansiyel olarak ele alır ve vaktinden önce gelişmiş olma durumunu dürtü dinamikleri, savunmasal bir ruhsal örgütlenme ve özdeşim yatırımları açısından değerlendirir. Bir inşa ve yeniden değerlendirme süreci olarak ergenlikte ödipal arzular karşısında savunmasal ruhsal örgütlenmeler gerçekleşir. Dürtüleri, ödipal senaryoyu ve cinselleşen bedeni kontrol etme amaçlı olan savunmasal örgütlenmeler bazen katı bir görünüm alabilir. Üstün entelektüel potansiyeli olan ergenlerde mükemmeliyetçi tutum görüldüğünden literatürde sıklıkla bahsedilmektedir. Başarısızlıkla nadiren sınanma, en iyisini hedefleme ve bu yönde performans gösterme zorunluluğu olarak özetlenebilecek mükemmeliyetçi tutumun üstün entelektüel potansiyelli ergende mazoşistik örgütlenme kapsamında görülebileceği düşünülmektedir. Çalışma kapsamında, geçmişte üstün zeka tanısı almış ve mükemmeliyetçi tutum gösteren ergen ve aile üyeleriyle yarı yapılandırılmış bir ön görüşme yapılmıştır. Bu görüşme sonrasında ergenlere Rorschach Testi ve Tematik Algı Testi uygulanmış ve testler psikanalitik kurama göre yorumlanmıştır. Çalışmada erken dönem nesne ilişkilerindeki sorunsalların üstün entelektüel gelişimle ilişkisi gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra, mükemmeliyetçi tutum görünümündeki mazoşistik yatırımın ergenliğin ruhsal çatışmaları karşısında üstünlük potansiyelinin sonucu oluşan bir savunmasal örgütlenme olduğu bulgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Üstün Entelektüel Potansiyel, Üstün Zeka, Mükemmeliyetçilik, Ergenlik, Ahlaki Mazoşizm, Projektif Yöntemler Keywords: High Intellectual Potential, Perfectionism, Adolescence, Moral Masochism, Projective Techniques