THE CONTRIBUTION OF EDUCATION TO THE SPECIAL EDUCATION QUALIFICATIONS AND NEEDS OF TEACHER CANDIDATES

Abstract

Özel eğitim literatürü incelendiğinde, sıra dışı öğrencilerin eğitiminde öğretmenlerinin çok önemli bir rolü olduğu görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, eğitim fakültesinde okuyan tüm öğretmen adaylarına uygulanan bilgitemelli eğitim programının özel eğitim konusundaki yeterliklerine ve görüşlerine etkisini ortaya koymaktır. Yarı deneysel, denk olmayan kontrol gruplu yöntem benimsenmiştir. Ek olarak 5 öğretmen adayı ile derinlemesine görüşme yöntemiyle veriler toplanmıştır. Deney grubu, 11 farklı bölümdeki öğretmen adayından oluşmaktadır (n=420), kontrol grubu ise bir tanesi eğitim fakültesinde diğeri ise fen-edebiyat fakültesinde okuyan (psikoloji öğrencileri) iki ayrı bölümün öğrencilerinden oluşmaktadır (n=107). Veriler İzci (2005) tarafından geliştirilen Özel Eğitim Yeterlik ve İhtiyaç Analizi ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Ölçek eğitim programından önce ve sonra uygulanmıştır. Bilgiye dayalı eğitim programında, özel eğitim, özel eğitime muhtaç öğrencilerin özellikleri ve kaynaştırma ile ilgili bilgilendirme yapılmıştır. Bulgular, eğitim programının öğretmen adaylarının özel eğitim yeterliliklerini etkilediğini göstermektedir. Araştırmanın sonuçları 11 öğretmen adayı grubundan 9 tanesinin özel eğitim ile ilgili yeterliliklerinin p<.05 düzeyinde anlamlı farklar olduğunuortaya koymaktadır. Ayrıca, deney ve kontrol grupları arasında p<.001 düzeyinde anlamlı farklılık saptanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme sonuçları, öğretmen adaylarının özel eğitim konusunda bilgilendirilmelerinin önemini destekler niteliktedir.