Eine kontrastive Analyse über die Darstellungshaltung des Autors in deutschen und türkischen Wissenschaftstexten

Abstract

Bu makalede, bilimsel makalelerin farklı dil ve kültürlerde bilimsel bilgiyi işleme ve aktarma açısından benzerlik ya da farlılıklar içerdiği düşüncesinden yola çıkılarak dilbilim alanından seçilen birer Almanca ve Türkçe makale içerdikleri biçemsel özellikler açısından incelenip karşılaştırılmıştır. Araştırmada yazarın anlatım tutumu, yani metinde kendini ne ölçüde ön plana çıkardığı ve geri plana çektiği, ürettiği metin içerisinde okuru yönlendirerek metnin anlaşılırlığını sağlamak için üstsöylem öğelerini nasıl kullandığı incelenmiştir. Almanca ve Türkçe örnek dilbilim makalelerinde yazarın anlatım tutumu kapsamında 1. tekil kişi ve 1. çoğul kişi adılı ve ekleri ile edilgen çatı ve kişi bildirmeyen biçemlerin kullanımı araştırılmıştır. Çözümlenen metinlerde üstsöyleme ilişkin üstsöylem belirleyiceleri, kaçınma stratejileri ve üstsöylem eylemleri incelenmiştir. Bu çözümlemeler aracılığıyla farklı dillerdeki bilimsel makalelerde bilimsel metinleri dilsel açıdan kurgulanış biçimlerini incelemeye yönelik çözümlemelerin nasıl yapılabileceği gösterilmiş, kültürlerarası karşılaştırmalı çalışmalar için yöntemsel zemin hazırlanmış ve uygulama örnekleri sunulmuştur.