GÜMÜŞİ IHLAMUR’UN (Tilia tomentosa Moench) FENOLOJİSİ, ÇİÇEK ÖZELLİKLERİ VE YARARLANMA ESASLARI

Abstract

Odun dışı orman ürünleri orman kaynaklarının kullanımında önemli bir yere sahiptir. Türkiye’deki orman ekosistemleri gerek otsu ve odunsu tür çeşitliliği, gerekse hüküm süren ekolojik koşullar açısından zengin varyasyonlar sergilemekte ve odun dışı orman ürünleri açısından önemli bir potansiyel barındırmaktadır. Son yıllarda odun dışı orman ürünlerinin ekonomik değerlerinin artması ve plansız olarak hasat edilmesi, orman kaynaklarının envanteri ve kullanımının planlanmasında yeni yaklaşımları ön plana çıkarmaktadır.

Odun dışı orman ürünlerinden biri de, geleneksel ve yaygın bir kullanımı olan Ihlamur çiçeğidir. Ihlamur türleri (Tilia sp.) dünya’da Avrupa ve Güneydoğu Asya’da, ülkemizde ise Marmara Bölgesi, Karadeniz Bölgesi, Amanos Dağları, Çanakkale ve Isparta yörelerinde yayılış göstermektedir. Ihlamur çiçeği, ülkemiz ormanlarında tedavi edici ve sakinleştirici özellikleri nedeniyle sürekli toplanmakla birlikte; ürün envanteri ve hasat tekniği konularında önemli eksikliklerin mevcudiyeti dikkati çekmektedir. Özellikle geleneksel hasat yöntemleri tahribatlara yol açan denetimsiz uygulamalarla kaynak kullanımı açısından rantabl olmaktan uzak bir görünüm arzetmektedir. Bu çalışmada ıhlamurun çiçeği bağlamında türler arası ve türler içi fenolojik varyasyonları ile çiçek oluşum ve hasat tekniği genel kapsamda ele alınmış, çiçeğinin ithalat ve ihracat potansiyeli vurgulanarak sürdürülebilir kullanım ve kaynak yönetimi açısından öneriler geliştirilmiştir.