18. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Kurumsal Değişimlerin Ekonomik Etkileri

Abstract

Erken modern çağda, Avrupa'da birçok merkezi devlet ortaya çıktı. Etkili ve merkezileştirilmiş bir vergilendirme sistemine sahip olan devletler, diğer uluslara karşı büyük askeri başarılar elde etmenin yanı sıra, kendi ülkelerinde karşılaştıkları zorluklarla başa çıkma kapasitelerini artırdılar. On sekizinci yüzyılın ikinci yarısında, daha fazla gelir toplayabilen ve toplayamayan devletlerin mali ve askeri kapasiteleri arasında dikkate değer farklılıklar ortaya çıktı. Osmanlı İmparatorluğu'nda merkezi gelirler, büyük ölçüde brüt vergi gelirlerinin çeşitli aracılar tarafından ele geçirilmesi nedeniyle 17. ve 18. yüzyıllarda düşük kalmıştır. 17. ve 18. Yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu’ndaki merkeziyetçi yapılar oldukça zayıfladı. Buna rağmen üreticiler ve tüccarlar bu yapıların değiştirilmesi için merkezi hükümet üzerinde baskı kuracak kadar güçlenemediler. Merkezi hükümet gücü azalmasına ve imparatorluk topraklarının pek çok yerinde vergi toplama sürecinin denetimini yitirmesine rağmen özel mülkiyetin kurulmasına karşı koyabildi. Toprak kullanımı esas olarak küçük ölçekli aile işletmelerinin elinde kalmaya devam etti. Merkezi yönetim seçici kurumsal değişiklikler, esneklik ve pragmatizm yöntemleri ile karşılaştığı iç ve dış tehlikelere karşı çözüm aradı.