SARS-CoV-2’nin Temel Virolojik Özellikleri ve Koronavirüs Reseptör Tanıma Mekanizması

Abstract

ÖZET Şiddetli akut solunum sendromu-koronavirüs-2 [severe acuterespiratory syndrome-coronavirus-2 (SARS-CoV-2)]’nin etiyolojik etkeniolduğu koronavirüs hastalığı-2019 [coronavirus disease-2019(COVID-19)] pandemisi, mevcut ve olası sonuçları açısından tüm dünyayıetkisi altına almıştır. SARS-CoV-2, insanlarda enfeksiyona nedenolan 7.; 21. yüzyılda salgınlara neden olan 3. CoV’dur. CoV’ların konakhücreye girişi, CoV spike proteinlerinin reseptör tanıma ve membranfüzyon fonksiyonları aracılığıyla gerçekleşir. SARS-CoV-2, insan anjiyotensindönüştürücü enzim 2 [human angiotensin-converting enzyme2 (hACE2)]’yi hücre girişi için fonksiyonel bir reseptör olarak kullanır.SARS-CoV’ların spike proteinleri, reseptör bağlayan (S1) ve membranfüzyonu (S2) ile ilişkili 2 temel alt birim içerir. SARS-CoV-2 reseptörbağlama domaininin (RBD), ACE2’ye bağlanma afinitesinin SARSCoV’dandaha yüksek olmasına ek olarak, viral spike proteinini kodlayangenomda polibazik (furin) bir kesim alanı insersiyonu içermesiylede farklılık gösterir. Furin aracılı viral spike proteinin proteolitik aktivasyonu,SARS-CoV-2’nin hedef hücreye giriş etkinliğini artırır.SARS-CoV-2 spike protein RBD’nin yapısal olarak yatık konformasyondaolması, insan immün sisteminin denetiminden kaçmasına olanaktanımaktadır. Dolayısıyla SARS-CoV-2’nin yayılımının oldukçageniş olması, SARS-CoV-2 RBD’nin, hACE2’ye bağlanma afinitesininyüksekliği, insan immün sisteminin denetiminden kaçabilme ve yüksekenfektivite gibi özgün virolojik karakteristik özelliklere sahip olmasıile ilişkilidir. SARS-CoV-2 ve reseptörü ACE2 arasındakietkileşimin moleküler dinamiklerinin aydınlatılması, salgının seyri vesonuçları ile tedavi ve immünizasyon hedeflerinin belirlenmesinde kritiköneme sahiptir. Bu derlemede, viral enfektivite, patogenez ve konakaralığının belirlenmesi, aşılama, antiviral stratejiler, terapötik antikorlarve tanı için temel hedef olan CoV spike proteinleri ve reseptörühACE2’yi tanımasına yönelik mekanizmaların irdelenmesi amaçlanmıştır.