http://hdl.handle.net/20.500.12627/1290 Fri, 06 Mar 2026 08:11:24 GMT 2026-03-06T08:11:24Z http://hdl.handle.net/20.500.12627/190538 Tedizolid ve Omadasiklin’nin Tüberküloz Dışı Mikobakterilere karşı in vitro etkinliğinin araştırılması Yaman, Görkem; Özçatalkaya, Nazlı Ece; Çiftçi, Elif; Şatana, Dilek; Türkkal, Seda Tüberküloz Dışı Mikobakteriler (TDM), çevrede her yerde özellikle toprak ve su kaynaklarında bulunan, fırsatçı patojenlerdir. Tüberküloz Dışı Mikobakteri kaynaklı enfeksiyonlara karşı uygun ilaç rejimlerinin oluşturulabilmesi için antibiyotik duyarlılık testlerinin yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada 60 hızlı, 45 yavaş üreyen toplam 105 tüberküloz dışı mikobakteri suşunun tedizolid ve omadasikline karşı antimikrobiyal duyarlılıkları CLSI M24 ve M62 rehberleri doğrultusunda kolorimetrik mikrodilüsyon yöntemi ile araştırılmıştır. Araştırmada tedizolid için 0.015-32 µg/ml, omadasiklin için 0.003-64 µg/ml MİK aralığı kullanılmıştır. Tedizolidin duyarlılığının değerlendirilmesinde literatür bilgisine dayanarak, CLSI M62’de linezolid için önerilen kritik konsantrasyon değerleri (≤8 µg/ml duyarlı; 16 µg/ml orta duyarlı; ≥32 µg/ml dirençli) kullanılmıştır. Tedizolid için hızlı üreyen TDM’lerden sadece M.fortuitum orta duyarlı (1/29; 16µg/ml) ve yavaş üreyen TDM’lerden M.avium dirençli (1/6; ≥32 µg/ml ) olarak belirlenirken, diğer tüm TDM suşlarının duyarlı (103/105; ≤8 µg/ml) olduğu saptanmıştır. Omadasiklin için önerilen herhangi bir kitik konsantrasyon değeri bulunmadığından bu antibiyotik için sadece saptanan MİK değerleri bildirilmiştir. Elde edilen MİK değerleri ekli tabloda görülmektedir. Bu çalışma, tedizolidin TDM’ler üzerinde güçlü in vitro etkisinin var olduğunu, ancak omadasiklinin hızlı üreyen suşlar üzerinde değişken sonuçlar verdiğini, TDM tedavi rejimlerinin oluşturmasında türe özgü antimikrobiyal duyarlılık testlerinin yapılmasının gerekli olduğunu göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Tedizolid ve Omadasiklin, Tüberküloz, Tüberküloz Dış Mikobakteri, Mikrodilüsyon, Antitüberküloz Duyarlılık TestiBu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: 36925In Vitro Activity of Tedizolid and Omadacycline in Nontuberculous MycobacteriaTurkkal S, Ozcatalkaya NE, Ciftci E, Yaman G, Satana DIstanbul University, Istanbul Faculty of Medicine, Department of Medical Microbiology, 34093, Fatih, Istanbul, Turkey.Nontuberculous mycobacteria (NTM) are opportunistic pathogens found everywhere, especially in soil and water sources. In order to establish appropriate drug regimens against NTM infections, antibiotic susceptibility tests must be performed. In this study, the antimicrobial susceptibilities of a total of 105 NTM strains, including 60 rapid-growing and 45 slow-growing strains, to tedizolid and omadacycline were investigated using the colorimetric microdilution method according to CLSI M24 and M62 guidelines. The MIC range of 0.015-32 µg/ml was used for tedizolid and 0.003-64 µg/ml for omadacycline. Based on literature information, the critical concentration values recommended for linezolid in CLSI M62 (≤8 µg/ml susceptible; 16 µg/ml intermediate; ≥32 µg/ml resistant) were used to evaluate the susceptibility of tedizolid. Only one rapid-growing strain, M. fortuitum, was found to be intermediate (1/29; 16 µg/ml) to tedizolid, and one slow-growing strain, M. avium, was found to be resistant (1/6; ≥32 µg/ml), while all other NTM strains were susceptible (103/105; ≤8 µg/ml). As there is no recommended critical concentration value for omadacycline, only the MIC values obtained were reported for this antibiotic. The obtained MIC values are shown in the attached table. This study demonstrates that tedizolid has a strong in vitro effect on NTM, but omadacycline gives variable results on NTM strains, indicating that species-specific antimicrobial susceptibility testing is necessary to establish NTM treatment regimens.Key Words: Tedizolid, Omadacycline, Tuberculosis, Nontuberculous Mycobacteria, Microdilution, Antituberculous Susceptibility Testing The present work was supported by the Research Fund of Istanbul University. Project No: 39625 http://hdl.handle.net/20.500.12627/190538 http://hdl.handle.net/20.500.12627/190365 Tarık Buğra'nın Romanlarında Anadolu ve Anadoluculuk Düşüncesi ile İlişkisi Ünüvar, Salih Tarık Buğra’nın Küçük Ağa ve Firavun İmanı romanları üzerinden, yazarın Anadolu’ya bakışını ve Anadoluculuk düşüncesi ile ilişkisini ele almayı amaçlayan bu çalışmada, Buğra’nın ilgili romanlarından sonra Anadoluculuk akımından bahsedilecektir. Sonrasında ise Buğra’nın bu akımın temsilcisi olarak kabul edilen isimlerle ilişkileri, Buğra’nın romanlarında bu isimlere yer vermesi ve bu isimlerin Buğra’nın romanlarına yaklaşımları değinilecek diğer konuları oluşturmaktadır. Sonuç kısmında ise Buğra’nın Anadolucu isimlerle benzerlik gösterdiği ve farklılaştığı noktalara yer verilecektir. http://hdl.handle.net/20.500.12627/190365 http://hdl.handle.net/20.500.12627/190277 yaşlıda hipertansiyon:tedavide farklılıklar Bahat-Öztürk, Gülistan; Fetullahoğlu Durmuş, Zeynep; Özkök, Serdar; Karan, Mehmet Akif Dünya nüfusu giderek yaşlanmakta olup, 65 yaş ve üzeri nüfus dünya nüfusunun %9.6’sını oluşturmaktadır. Türkiye’de ise 2022 verilerine göre bu oran %9.9’a ulaşmıştır. Bu nedenle yaşla birlikte sıklığı artan hastalık ve durumlar giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Hipertansiyon yaşlılık döneminin en sık görülen kronik dahili hastalığı olup, 65 yaş ve üzerinde sıklığı dünya genelinde %60-80’dir. Yaşlıda hipertansiyon etyopatogenezinde arteriyel sertlik, tuz duyarlılığı, endotel disfonksiyonu, santral adipozitede artış ve sempatik sinir sistemi aktivasyonu göze çarpmaktadır. Diğer yaş gruplarında görülen hipertansiyondan farklı olarak yaşlıda sistolik kan basıncında artış ve diyastolik kan basıncında düşüş eğilimi “nabız basıncında artış” ve “izole sistolik hipertansiyon”un sık görülmesine neden olmaktadır. Hipertansiyonun tanı, evreleme, tedavi başlangıç kararı ve tedavi eşik değerleri arasında güncel kılavuzlar arasında farklılıklar görülmektedir. 2017 ACC/AHA (Amerika) Hipertansiyon kılavuzunda ≥130/80 mmHg hipertansiyon kabul edilmekte, 2018 ESH/ESC kılavuzunda (Avrupa) ise ≥140/90 mmHg hipertansiyon kabul edilmektedir. Yine buna göre tedavi başlangıç kararı Amerika kılavuzunda ≥130/80 mmHg olup, yaşlıda eşlik eden komorbiditeler bu eşik değeri değiştirmemektedir. Avrupa kılavuzunda ise eşik değer 65-79 yaş arası için ≥140/90 mmHg olup, yine eşlikçi hastalıklar tedavi başlangıç eşik değerini değiştirmemektedir. Avrupa kılavuzu 80 yaş ve üzeri bireyler için ayrı bir parantez açmış, bu yaş grubunda ≥160/90 mmHg değerini tedavi başlanç kararı için eşik değer olarak bildirmiştir. Amerika kılavuzları yaşlıda kan basıncı tedavi hedefinin 120-130/70-80 mmHg, Avrupa kılavuzu ise 130- 140/70-80 mmHg olarak belirtmektedir. 2021 ESC Kardiyovasküler Hastalıklardan Korunma Kılavuzunda ise bireyler tolere edebiliyorsa sistolik kan basıncı düzeylerinin 120 mmHg’ya kadar indirilebileceği vurgulanmaktadır. Tedavi hedeflerine yönelik eşik değerlerin giderek düşürülmesinin altında yatan temel etkenlerden biri son yıllarda sıkı kan basıncı kontrolünün yaşlı bireylerde de kardiyovasküler sonlanımlar ve mortaliteüzerine olumlu etkilerinin olduğunu bildiren majör randomize kontrollü çalışmalardır. Ancak bu çalışmaların dahil edilme-dışlanma kriterleri dikkatle incelendiğinde dahil edilen yaşlı popülasyonun ağırlıklı olarak fit sayılabilecek, genç yaşlı kategorisindeki, eşlikçi hastalık yükü az olan, kırılganlık ve mortalite bakımından avantaj sağlayan fazla kiloluluk ve yüksek diyastolik kan basıncı gibi özelliklere sahip olan yaşlı bireyler oldukları görülmektedir. Bunun yanı sıra kırılgan, demansif, ciddi organ yetersizlikleri olan, bakımevinde yaşayan bireylerin dışlandıkları görülmektedir. Bu nedenle kırılgan yaşlılar üzerinde sıkı kan basıncı kontrolü hedeflemek için yeterli kanıt bulunmamaktadır. Aksine sıkı kan basıncı kontrolünün yaratacağı olumsuz etkiler göz önünde bulundurularak kırılgan bireyler için “önce zarar verme” prensibi akılda tutulmalıdır. Bu bağlamda, hipertansiyon için tedavi hedefleri belirlenirken mutlaka kronolojik yaş değil “biyolojik yaş” dikkate alınmalı, bunun için de kırılganlık değerlendirmesi yapılmalıdır. Kırılganlık değerlendirmesi için Fried kriterleri, FRAIL skalası, ya da yürüme hızı değerlendirmesi yapılabilir. Kırılgan, fonksiyonelliği kısıtlanmış bireylerde sistolik kan basıncı hedefi 150 mmHg olaak belirlenmeli, tedavi altında sistolik kan basıncı 130 mmHg altına düştüğünde ya da sersemlik, uyuklama, kognisyonda azalma ya da ortostatizm gibi semptomlar varlığında deintensifikasyon/tedavi sonlandırma düşünülmelidir. Kırılganlık öncesi evrede olup, fonksiyonelliği kısmi etkilenen bireyler ise gri alanda olup, bu bireylerde tedavi hedefleri için mümkünse kapsamlı geriatrik değerlendirme ya da kısa geriatrik sendrom sorgulaması yapılmalıdır. Geriatrik değerlendirmede bir ya da iki geriatrik sendromu ve eşlikçi hastalığı olan bireylerde fit yaşlılara uygulanan tedavi hedefleri uygulanabilecekken, üç veya daha fazla geriatrik sendromu ve eşlikçi hastalığı olan bireylerde kırılgan yaşlılar için önerilen tedavi hedefleri benimsenebilir. Özetle yaşlı bireyler son derece heterojen bir topluluk olup, tek bir tedavi hedefinin tüm yaşlı popülasyona uygulanması mümkün değildir. Bu nedenle uygulanacak tedaviler mutlaka bireyselleştirilmeli ve geriatrik bakış açısı ile kar-zarar hesabı yapılarak planlanmalıdır. http://hdl.handle.net/20.500.12627/190277 http://hdl.handle.net/20.500.12627/190159 Adrenal Lezyonlarının Ayırıcı Tanısında Ga-68 DOTATATE PET/BT Kantitatif Parametrelerinin Rolü Denizmen, Dilara; Has Şimşek, Duygu; Işık, Emine Göknur; Kuyumcu, Serkan; Hacışahinoğulları, Hülya Amaç: Adrenal gland lezyonlarının çoğu benign, non-fonksiyone kitlelerden oluşmakla birlikte nadir de olsa metastatik potansiyeli bulunan feokromasitoma (FEO), paraganglioma (PG), adrenal korteks karsinomu (AKK) gibi tümörler de bulunmaktadır. Tanıda klinik ve laboratuvara ek olarak görüntüleme bulguları önemli rol üstlenmektedir. Bu çalışmada adrenal gland lezyonlarının ayırıcı tanısında [Galyum 68 (Ga-68)-DOTATATE pozitron emisyon tomografisi/bilgisayarlı tomografi (PET/BT) (DOTA PET)] kantitatif parametrelerinin katkısı araştırılmıştır. Yöntem: 2013-2022 yılları arasında adrenal lezyon karakterizasyonu amacıyla DOTA PET yapılan olgular ve DOTA PET görüntülemede kısa aksi ≥1 cm insidental solid adrenal lezyonu saptanan olgular çalışmaya dahil edildi. Karşılaştırma grubu olarak adrenal dışı endikasyonlarla DOTA PET çekilen, BT’de adrenal patoloji saptanmayan ve tamamen normal raporlanan olgular çalışmaya alındı. Final tanı hastaların histopatoloji sonuçları ya da eş zamanlı/takip [manyetik rezonans (MR)-BT] bulguları ile kondu. Normal glandların ve karaciğerin SUVmaks değerleri ile adrenal lezyonların HounsfieldUnit, SUVmaks, SSTR-TV ve SSTR-TL denen total tümör volümü ve total tümör SSTR ekspresyonu gösteren parametreler PET-VCAR programı (GE Healthcare) kullanılarak hesaplandı. Kantitatif parametrelerin etkinliği Mann-Whitney U ve Kruskall-Wallis testleri ile incelendi. Anlamlı farklılık saptanan parametreler için eşik değer alıcı işletim karakteristiği (ROC) eğrisi ile belirlendi. Bulgular: Adrenal lezyon karakterizasyonu araştırılan (n=22, 3’ü bilateral) ve insidental adrenal lezyonu saptanan (n=19, 2’si bilateral) 41 hasta (46 lezyon) ile karşılaştırma grubu olan 44 hasta olmak üzere toplam 85 hasta çalışmaya dahil edildi. Final tanı 46 lezyonun 22’sinde histopatoloji, 18’inde MR, 6 lezyonda takip BT ile konfirme edildi. Kırk altı lezyonun 14’ü FEO, 2’si AKK, 1’i PG, 1’i malignite potansiyeli belirsiz adrenal tümör, 24’ü adenom, 3’ü nodüler hiperplazi, 1’i myelolipom idi (Tablo 1). Normal adrenal, FEO ve adenom için medyan SUVmaks sırasıyla 15; 22,3 ve 11,5 olarak hesaplandı. SSTR-TV ve SSTR-TL değerleri FEO için 18,6 cc ve 264,8 iken adenom için 1,7 cc ve 13,4 idi. Medyan SUVmaks değerleri normal gland, FEO ve adenom için anlamlı olarak farklı iken en düşük SUVmaks adenomda, en yüksek SUVmaks FEO’da görüldü (p=0,003). FEO ve adenom ayrımında tüm parametreler içerisinde tanısal gücü en yüksek SSTR-TV idi (Tablo 2). SSTR-TV için eşik değer 4 alındığında DOTA PET’in duyarlılık ve özgüllüğü %93 ve %96 olarak bulundu (p= <0,001, AUC: 0.927-1) (Tablo 3). Tartışma: FEO tanısında BT/MR tanıda yardımcı olmakla birlikte nonsekretuar lezyonlarda fonksiyonel görüntüleme yöntemleri önemli rol oynamaktadır. Sporadik FEO tanısında güncel kılavuzlar öncelikle DOPA PET önermekle birlikte, mutasyon tanımlanmayan veya metastaz şüphesi bulunan olgularda DOTA PET de yüksek tanısal performansı nedeniyle FDG PET ve I123-MIBG yerine ikinci seçenek olarak önerilmektedir. Çalışmamızın sonuçlarına göre FEO ve adenom ayrımında DOTA PET SUVmaks değeri sınırlı katkı sağlarken SSTR-TV %93; %96 duyarlılık ve özgüllüğü ile oldukça yüksek tanısal performans göstermektedir. Literatürde sporadik FEO tanısında az sayıda hasta (<n=25) ile yapılan sınırlı sayıdaki çalışmalarda DOTA PET’in duyarlılığı %93-100 arasında iken bu çalışmalarda yalnızca lezyonun SSTR uptake’i kullanılmıştır. Sonuç: Çalışma sonuçlarına göre adrenal lezyon tanımlanan olgularda DOTA PET’de hesaplanan volümetrik parametrelerin yüksek diagnostik performansı ile FEO tanısında yol gösterici olduğu düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Ga-68 DOTATATE PET/BT, feokromasitoma, paraganglioma, SSTR http://hdl.handle.net/20.500.12627/190159