Mısır’ın İstirdâdını Ele Alan Vekáyi‘nâmeler ve Mehmed Emîn Karahân-Zâde’nin Târihçe’si

Abstract

Bu çalışma 1798’de Napolyon Bonapart’ın Mısır’ı işgali sonrası meydana gelen gelişmeleri konu edinen kaynak eserlerin tespiti ile bu kaynaklar arasında yer alan Mehmed Emîn Karahân-zâde’nin Tarihçe’sini konu edinmektedir. Çalışmanın temel gayesi, Mısır'ın işgali ve sonrasında meydana gelen gelişmeleri ele alan vekayi‘nâmeler ile ilgili edebi eserleri tanıtmak ve bu sefere dair bir eser kaleme almış olan Mehmed Emîn Karahân-zâde’nin Tarihçe’sini gün yüzüne çıkartarak araştırmacıların istifadesine sunmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışma iki kısma ayrılmıştır. Birinci kısımda Mısır’ın geri alınmasına dair umûmî ve husûsî vekayi‘nâmeler ile edebî yazın türleri arasında yer alan çeşitli eserlerin müellifleri, muhtevaları, yararlandıkları kaynakları ve tarihî açıdan kıymetleri değerlendirilmiştir. İkinci kısımda ise Kars bölgesinde yaşamış ve genç yaşta vefat etmiş değerli tarihçi olan Mehmed Emîn Karahân-zâde’nin hayatı ile sefere dair kaleme aldığı eserinin tarihsel kıymeti ve önemi bir kritiğe tabi tutulmuştur. Çalışmanın sonuna ise Târîhçe’nin transkribe edilmiş metni eklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Mısır, Napolyon Bonapart, Akkâ Muhasarası, Vekayi‘nâmeler, Mehmed Emîn Karahân-zâde, Târîhçe.