Approachof Intensive Care Nurses to Euthanasiin Turkey

Abstract

Türkiye’de Yoğun Bakım Hemşirelerinin Ötanaziye Yaklaşımı

Gülbahar Keskin1 Meral Madenoğlu Kıvanç 2

1. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

2. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Amaç: Türkiye’de yoğun bakım hemşireleri (YBH)’nin ötanazi hakkındaki yaklaşımını ortaya koymak.

Giriş: Bir çok ülke kendi koşullarını göz önüne alarak ötanaziye uygun yaklaşımı son otuz yıldır belirleme çabası içindedir. Türkiye’de ötenazi halen tartışılmasına rağmen kapsamlı bir şekilde yasal düzenlemelere gidilememiştir. Hemşirelerin, hekimlerin, hukukçuların ve toplumun ötanaziye yaklaşımını ortaya koyan çalışmalar halen yapılmaktadır. Yapılan çalışmalar; ötanazinin yasal olarak suç sayıldığı ve etik olarak tartışıldığı bir eylem olduğunu göstermektedir. Yoğun bakımda genellikle terminal dönemdeki hastalarla ilgilenen hekim ve hemşirelerin ötanazi ve hasta hakları konusundaki görüşleri, bu alandaki tartışmalara önemli katkılar sağlamaktadır. Kumaş (2005), Çınar ve arkadaşlarının çalışmaları (2012) ; Türkiye’de YBH’nin çoğunluğunun ötenazinin yasallaşmasına karşı olduğunu göstermektedir. Dini nedenler, yaşam hakkının kutsal olması, vicdani durum nedeniyle ötanazi yapılmaması şeklinde görüş bildirmişlerdir. Yasalaştığı durumda ise ötanazi uygulamasında hemşireler ekip içinde yer almak istemedikleri belirtmektedir. Ötanazi yasallaşsa bile özellikle prognozu kötü, şiddetli ağrı çeken, malign hastalığı olan hastalara uygulanması gerektiğini hemşireler düşünmektedir.

Sonuç: YBH hastalarının diğer haklarını savunduğu gibi yasal zemin oluşturulduğunda ölüm isteklerini de (kendi duygu ve düşüncelerine ters düşse bile) doğal karşılayarak hasta hakları savunuculuğu ve danışmanlık rollerini yerine getirmelidir. Hastanenin ötanazi hakkında­ki politikalarının net olarak çalışanlarına verilmesi önemli olmaktadır. Ötanazi konusunda politikanın geliştirilmesi için bu konudaki düşünceleri ve tutumları belirleyecek geniş boyutlarda (yasal, etik, politik) çalışmalar yapılmalıdır.

Key words: Euthanasia, patient rights, nursing’s approaches