Su ve Gıda Kaynaklı Viruslar

Abstract

Viruslar son yıllarda, su ve gıdalardan kaynaklanan enfeksiyonlar içerisinde önemli etkenler olarak tanımlanmaktadır. Gıdalarda saptanan ve insanlarda enfeksiyonlara neden olan norovirus, rotavirus, hepatitis A ve E virusları, enterovirus, tick-borne encephalitis virus, parachovirus, poliovirus, astrovirus, aichi virus, sapovirus ve adenovirus gibi viruslardır. Virusların çoğalmaları için canlı ortamlara ihtiyaç duyduklarından gıda veya sularda virusların çoğalmaları ya da toksin oluşturmaları mümkün değildir. Ayrıca bu viruslar gıdalarda çürüme, bozulma ve koku gibi etkilere de neden olmazlar.

Gıdalara viral etkenlerin bulaşmasındaki primer etkenler olarak; içme suyunun kanalizasyon suları ile kontamine olması, kanalizasyon sularının karıştığı yeraltı sularının sebze ve meyve yetiştirmede kullanılması, çiğ olarak tüketilecek sebze ve meyvelerin kontamine su ile yıkanması, gıdaların enfekte personel tarafından hazırlanması ve kabuklu deniz hayvanlarının kontamine alanlardan yakalanması sayılabilir. Sekonder kontaminasyon etkenleri olarak da; gıda ürünlerinin işleme, taşıma, ambalaj, depolama, satın alma, saklama, hazırlama ve pişirme aşamalarında hijyen ve güvenlik kurallarındaki eksikliklere bağlı olarak virusla kontamine çevre veya personellerden ortaya çıkmaktadır.

Dünyada kabul gören çözüm, üretimden tüketime kadarki aşamalarda iyi tarım uygulamaları (good agriculture practice, GAP), iyi hijyen uygulamaları (good hygienic practices, GHPs) ve iyi üretim uygulamalarına (good manufacturing practice, GMP) geçilerek gıda işletmelerinde HACCP (Hazard analysis and critical control points) gıda güvenliği sistemlerinin kurulması gerekliliğidir.