ILO Sözleşmelerinin Onaylanmasını Etkileyen Faktörler (Afrika ve Ortadoğu Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Araştırma)

Abstract

I. Dünya Savaşı’nın sonunda Versay Sözleşmesi ile 1919 yılında kurulan Uluslararası Çalışma Teşkilatı (International Labor Organization-ILO) son 100 yıllık dönemde üye ülkeler için çalışma hayatının kalitesini geliştirmeye dönük standartlar oluşturmuştur. Birleşmiş Milletler’in uzmanlaşmış bir kuruluşu olan ILO’nun günümüzde 193 üyesi bulunmaktadır. ILO misyonunu kabul ettiği sözleşme ve tavsiye kararları ile gerçekleştirmektedir. Uluslararası Çalışma Konferansı’nda bugüne kadar kabul edilen sözleşmelerin sayısı 190’dır. ILO sözleşmeleri sadece üye ülkeler tarafından onaylanması durumunda uygulamaya geçebilmektedir. Bu nedenle sözleşmelerin üye ülkeler arasında kabul edilme sayısı büyük farklılıklar göstermektedir. Onaylanan sözleşme sayısı 2 (Brunei ve Tuvalu) ile 133 (İspanya) arasında değişmektedir. İspanya’yı Fransa (127 sözleşme) ve Belçika (113 sözleşme) izlemektedir. Bu makalenin amacı, Afrika ve Ortadoğu ülkeleri örneklemi kapsamında üye ülkelerin ILO sözleşmelerini onaylamasını etkileyen değişkenleri analiz etmektir. Örneklem grubu 62 ülkeden oluşmaktadır. Araştırmanın bağımlı değişkeni üye ülkeler tarafından onaylanan sözleşme sayısıdır. Bağımsız değişkenler ise çeşitli politik, demografik, ekonomik ve işgücü değişkenlerinden oluşmaktadır. Ülkelerin onaylama sayısını etkileyen değişkenleri tanımlamada hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Regresyon analizi bulgularına göre, ekonomik değişkenler ülkelerin ILO sözleşmelerini onaylama sayısındaki değişimi en yüksek oranda açıklayan değişken grubudur. Yoksulluk oranı, satın alma gücü paritesine göre hesaplanmış kişi başına düşen milli gelir ve tarımın milli gelirdeki payı değişkenleri varyasyondaki değişimi 13 oranında açıklayabilmektedir. Varyasyona katkısı güçlü olan bir diğer değişken grubu işgücü ile ilgilidir. Bu değişkenlerin onaylama sayısındaki değişime katkısı 10,1 düzeyindedir. Demografik faktörler kapsamında nüfus artış oranının ILO sözleşmelerinin kabul edilmesindeki değişimi açıklamaya katkısı 8,9 oranıdır. Nihayet siyasal özgürlük puanının onaylama sayısındaki değişime katkısı 6,3 düzeyinde kalmaktadır. Tüm değişkenler bir arada onaylama sayısındaki değişimi 38,3 oranında açıklayabilmektedir.