Ebeveyn Tutumları ve Gençlerin Ahlaki Muhakeme ve Ahlaki Yönelimleri Arasındaki İlişkiler
Özet
Kohlberg'in (1976, 1981) kuramı, bireyin ahlaki gelişiminin altı basamaklık bir sıra takip ettiğini iddia etmektedir. Kohlberg, daha üst seviyedeki basamakları ahlakla ilişkilendirmektedir. Öte yandan Gilligan (1982), Kohlberg’in iddiasına “başkalarıyla ilgilenme (care) ve sorumlulukla (responsibility) ilgili alan” ve “adalet (justice) ve haklarla (rights) ilgili alan” olmak üzere iki alan olduğu iddiasıyla itiraz etmektedir. Ona göre, kadınlar daha ziyade ilgilenme yönelimli muhakemeyi, erkeklerse daha ziyade adalet yönelimli muhakemeyi kullanır. Araştırmalar, insanların çoğunluğunun ahlaki karar verirken hem ilgilenme hem de adaletle ilgili muhakemeyi aynı anda kullandıklarını (Bebeau ve Brabeck, 1994) ve kadınlarla erkeklerin kesin çizgilerle ayrılması için yeterince kanıt olmadığını göstermektedir (Colby ve Damon, 1994). Literatürde ebeveyn tutumlarının çocukların ahlaki gelişimlerinde önemli bir rol oynadığına dair kanıtlar vardır. Anne-babaların etkileşim tarzları çocukların ahlaki gelişimlerini tahmin etmeye yardımcı olabilir (Walker ve Hennig, 1999) ve belirli çocuk yetiştirme tutumları çocuklarda ve ergenlerdeki ilgilenme’nin gelişmesinde önemli görünmektedir (Lansdale, Wakschlag, ve Gunn, 1995). Bu araştırmanın amacı da, anne-babaların çocuk yetiştirme tutumlarının çocuklarının ahlaki muhakeme ve ahlaki yönelimleriyle ilişkisini incelemektir. Bu çalışmada, Ahlaki Yönelim Ölçeği-AYÖ (the Measure of Moral Orientation) ve Değerlerin Belirlenmesi Testi-DBT (the Defining Issues Test), 60 üniversite öğrencisi tarafından (30 kız ve 30 erkek) ve Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği-AHÇYÖ (Parental Attitude Research Instrument) bu öğrencilerin anne ve babaları tarafından (60 anne ve 60 baba) doldurulmuştur. Analiz sonuçlarına göre, gençler ‘ilgili ben’ alt testi haricinde ahlaki yönelim ve ahlaki muhakemede cinsiyetler bakımından farklılaşmamışlardır. Ebeveynin çocuklarını hangi durumlarda cezalandırdıkları, çocuklarının ahlaki muhakemelerini etkilemektedir. Anne-baba çocuk yetiştirme tutumları incelendiğinde, tutumlarla ahlaki yönelim ve ahlaki muhakeme arasındaki ilişkilerde, gençlerin cinsiyetinin önemli bir etken olduğu görülmektedir. Anne-baba tutumlarıyla özellikle erkek çocukların ahlaki yönelim ve ahlaki muhakemeleri arasında ilişkiler bulunmuştur.
Koleksiyonlar
- Makale [92796]