Gümrük Hukukunda ‘İthalatta Gözetim Uygulaması’ Dolayısıyla Uygulanan Ek Vergilendirme İşlemleri ve Buna İlişkin Olarak Kesilen Cezalar Hakkında Değerlendirmeler (II)

Abstract

İthalatta gözetim uygulaması ile yerli üretim ve üreticinin ithal ürünler karşısında korunması için, ithal ürünlerin rekabet eşitsizliğine yol açacak daha düşük fiyatlardan iç piyasaya arzının önlenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda birer hukukî kaynak olarak idarenin düzenleyici işlemleri ithalatta gözetim uygulamasının usul ve esasları hükme bağlanmıştır. Bu hukukî kaynaklardan biri olan 2019/1 sayılı Kıymet Kriterli Gözetim Uygulamaları Genelgesi ile ithale konu eşya kıymetinin gözetim tebliğinde belirtilen düzeye çıkmasını sağlayacak şekilde yurt dışı diğer gider beyan edilmesine imkân veren bir malî usul getirilmiştir. Bunun yanı sıra, 2019/1 sayılı Genelge ile bahse konu ek beyana tabi tutar, eşyanın nihai kıymetine dâhil olarak değerlendirilmekte ve ek vergilendirme işlemleri hükme bağlanmaktadır. Ayrıca, ek vergilendirme işlemlerinin dava konusu yapılması hâlinde ise yükümlüler hakkında malî ve idarî cezalar uygulanmaktadır. Ancak, 2019/1 sayılı Genelge uyarınca tesis edilen ek vergilendirme işlemleri verginin kanunîliği ilkesi ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu düzenlemelerine uygun olmamaları nedeniyle hukuka aykırı hâle gelmektedir. Ayrıca, 2019/1 sayılı Genelge uyarınca kesilen malî ve idarî cezalar da vergilendirme işlemlerine bağlılıkları ve sebep-konu unsurlarındaki hukuka aykırılıklar ile hukuka uygunluk sebeplerinin varlığı nedenleriyle hukuka uygun olmamaktadır.