Yenişehir Havzasının (Bursa) Neotektonik Özellikleri ve Jeolojik Gelişimi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Kuzey Anadolu Fayı’nın (KAF) tartışmalı güney kolunun yer aldığı Marmara Bölgesi’nin güneydoğusunda ve Bursa ilinin kuzey doğusunda yer alan Yenişehir havzasının yapısal özelliklerini ve jeolojik gelişimini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda Yenişehir Havzası’nın batısındaki Seymen Köyü ile doğusundaki Ebeköyünü kapsayan alanın jeolojisi ve neotektonik özellikleri incelenmiştir. Bölgenin temel kayaçlarını Sakarya Kıta’sına ait Paleozoyik ve Mesozoyik yaşlı birimler oluşturur. Temel birimlerini, Orta-Üst Miyosen yaşlı Gemiciköy formasyonu, Pliyosen yaşlı Alaylı formasyonu ve Kuvaterner yaşlı alüvyon çökelleri uyumsuzlukla örtmektedir. Yenişehir Havzası batıdan yaklaşık K50ºD doğrultulu Seymen Fay Zonu, doğudan ise K65º-70ºD doğrultulu Kovanlık Fay Zonu ile sınırlanmaktadır. Çalışma alanındaki Pliyosen yaşlı çökeller bu iki fay zonundaki tektonizmadan etkilenmişler, alüvyonlar ise bu iki fay zonunun kontrolünde gelişmiştir. Bölgede meydana gelmiş tarihsel depremler, günümüzde de meydana gelen küçük-orta büyüklükteki depremlerin çözümleri ve fayların morfolojik izleri Seymen ve Kovanlık Faylarının aktif faylar olduklarını ve Kuzey Anadolu Fayı’nın bir parçası olarak değerlendirilebileceklerini göstermektedir. Üst Miyosen-Kuvaterner yaşlı çökellerin yer aldığı Yenişehir Havzası Geç Kuvaterner’den beri söz konusu aktif fayların kontrolünde gelişmiş bir çek-ayır havzası olarak yorumlanmıştır.