Makroekonomik Performans ve Kurumsal İktisadi Belirleyiciler

Abstract

Kurumlar, tüm toplum hayatını yönlendirirken, hayatın ekonomik gidişatı bakımından da belirleyici olmaktadır. Kurumsal iktisat, hem eski ya da asıl kurumsal iktisat ekolünün teorik çerçevesi içinde, hem de yeni kurumsal iktisat ekolünün uyarlamaları bağlamında gerek firmalar ölçeğinde gerekse makroekonominin genel büyüklükleri bakımından kurumların belirleyici rolünü değerlendirmektedir.

Kurumlar somut ve yazılı kuralların yanında, toplumda hüküm süren soyut davranış kalıplarını da işaret ettiğinden, bir ülkenin kurumsal yapısını ve bu kurumsal yapının kalitesini önceden belirlenmiş ve evrensel olarak kabul gören sayısal büyüklüklerle ifade etmek oldukça güçtür. Kurumsal yapının makro ekonomik performans üzerindeki belirleyiciliği, niceliksel yöntemlerle akademik çalışmalara konu olurken, kurumsal yapı; ekonomik özgürlükler, işlem maliyetleri, politik ve insani haklar, siyasal istikrar, ekonomik istikrar gibi olguların, ulusal ve uluslararası kuruluşlar tarafından endeks hesaplamaları sonucu meydana getirilen puanlamalarıyla işlemlere katılmaktadır.

Bu çalışmada, niceliksel yöntemlerle yapılan kurumsal iktisat çalışmalarında kullanılan kurum değişkenlerini incelemek için bir literatür taraması yapılacaktır. Farklı çalışmalarda kullanılan farklı puanlama yöntemleri, çalışmalara katılan ve katılmayan belirleyicilerin söz konusu hesaplamalara neden katıldığı ve neden katılmadığı gibi hususlar eleştirel bir bakış açısıyla ele alınmaya çalışılacaktır.

Çalışmanın ikinci bölümünde, ilk bölümde ortaya konulan literatür içinde kullanılan kurumsal belirleyicilerden ideal bir değişken setinin oluşturulup oluşturulamayacağı irdelenecektir. İdeal bir kurumsal belirleyiciler seti bakımından, hem bu değişkenlerle makroekonomik performans göstergelerinin birlikte hareket edip etmediği, hem de aralarındaki nedenselliğin yönü ortaya koyulmaya çalışılacaktır.