Pardon Ruhum Nerede? Cold Soul Filminin Platon’un Ruh Felsefesi Anlayışı Bağlamında Sorgulanması

Abstract

Madde mi daha ağırdır mana mı? Ruhsuz bir bedeni mi yeğlersinizbedensiz bir ruhu mu? Doğduğumuz andan itibaren zihnimizinderinliklerinde kendi varoluşumuzu anlamlandırma sürecinderuhumuzla hayatı deneyimlemeye açılmaktayız. Cold Soul (2009)filmi, bilim-kurgu janrının özelliklerini taşıyan ve kara komedi janrınıda hatırlatan uylaşımlarıyla izleyiciye birçok sorgulama alanı açmaklabirlikte ruhun bedenle ilişkisini derin bir izlekte düşünme penceresiniaralar. Bu aralıktan varoluşumuza dair anlamlandırmalar da üretmemizeizin verir. Keza film, Rene Descartes’in The Passions of the Soul (1649)eserinden ‘’Beynin ortasına yerleştirilen küçük bezenin içindeki şeftirruhun tutkuları.’’ cümlesiyle ruha odaklanılacağına dair ilk işaretiniverir. Bu çalışma, Platon’un ruh felsefesine yaklaşımı temelinde, ruhve beden ilişkisini, bilgi ve ahlak anlayışı bağlamında sorgulamaktadır.Platon’un Sokrates’in düşüncelerinden verdiği referanslarla ruh kavramıhakkındaki söylemler detaylandırılmaya çalışılacak ve film anlatısınınizleyiciye sunduğu ruh, beden ve varoluş kavramları tartışmayaaçılacaktır. Platon, Mektuplar’da, insanın ruhunun bedene girmedenönce idealar dünyasıyla tanıştığını öne sürer. Bu nedenle insan ruhu,önceki varoluşundan dolayı gerçek bilgiye sahiptir ve bu ruh, bedenehapsolunca varolan bilgi unutulmaktadır. Ancak, diyalektiğin yardımıylabu bilgiler anımsanarak tekrar hatırlanabilmektedir (Platon, b 2015:3932). Descartes’e göre ise, insanın en önemli amacı üstün iyiyi bütünişlerde hedef edinmek ve ruhun memnuniyetini sağlamaktır. Ruhmemnun olunca üstün iyiyi aramak da insanlara bu bağlamda çekicigelmektedir (Descartes, 1992: XXI). O halde filmin başkarakteri Paul,kendi ruhunu arayışında iyilik yolunda onu aramaya giriştiğinde üstüniyi bir hayat yaşamanın da penceresini kendi ruhuna açmakta mıdır?Descartes’ın, ruh ve beden ikiliğine dair Platon ile paralellik taşıyandüşünceleri çalışmadaki tüm sorgulamaların farklı bir perspektiftenanlamlandırılması amacıyla onun referanslarıyla da desteklenmekte,sorgulamaların çeşitlenmesine izin verilmektedir.