Bejan Matur Çevirilerinden Örneklerle Metaforik Bir Yeniden Yazma Eylemi Olarak Şiir Çevirisi

Abstract

Bu çalışmada, Bejan Matur’un Türkçede 1996 – 2002 ve 2008 yıllarında, İngilizcede 2004 ve 2012 yıllarında yayınlanmış olan Sabır Tanrısının Tapınağında (In The Temple Of A Patient God) ve İbrahim’in Beni Terk Etmesi (How Abraham Abandoned Me) başlıklı kitaplarında yeniden yazma deneyimi incelenmekte ve George Lakoff ve Mark Johnson’ın geliştirdiği metafor kuramından yola çıkarak erek metinler çözümlenmektedir. Çalışma üç kısımdan oluşmaktadır: İlk kısımda, çeviri eylemini yeniden yazma eylemi olarak ele alan yaklaşımlar (Bassnett, Lefevere, Venuti) incelenmektedir. İkinci kısımda, erek metinleri inceleme çerçevesini oluşturan kavramlar (ontolojik metafor, yapısal metafor, yönelimsel metafor ve kavramsal gösterim) ele alınmaktadır. Üçüncü kısımda ise erek metinlerdeki metaforların nasıl yeniden yaratıldığı metinlerden alınan örneklerle tartışmaya açılmaktadır. Bu çalışma sonucunda, Bejan Matur çevirilerinde, somutlaştırma, deyiş kaydırma, yerlileştirme, yabancılaştırma gibi çeviri stratejilerinin kullanıldığı görülmüş ve çevirmenlerin erek metindeki metaforların yaratım sürecinde metaforik bir yeniden yazma eylemi gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimler: Yeniden yazma, metafor kuramı, şiir çevirisi, Türk edebiyatı, Bejan Matur.