Kriz Geliyorum Der mi? Krizin Öncü Göstergeler Yoluyla Öngörülmesi

Abstract

Küreselleşen dünyada, geçtiğimiz yüzyıl içinde sebep ve sonuçları birbirinden farklı çeşitli krizler yaşanmıştır. Yaşanan krizler, spekülatif ataklar üzerine birçok teorinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerin, finansal krizlerin zarar verici etkilerinden korunması amacıyla bu krizlerin tanımlanması, nedenlerinin belirlenmesi ve önceden öngörülebilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, öncü göstergeler yaklaşımını esas alarak küresel kriz öncesi ekonomik göstergelerin nasıl bir değişim içinde bulunduklarını, Türkiye ekonomisi açısından öncü göstergelerle krizin öngörülüp öngörülemeyeceğini incelemektir.

Bu çalışmada 1997:01-2009:12 dönemleri arası reel faiz oranı, döviz kuru, GSMH gibi göstergelerden yola çıkarak, probit ve logit olasılık modelleri kullanılarak Türkiye’de yaşanan finansal krizlerin önceden tahmin edilebilirliği olgusu incelenecektir. Seçilen değişkenlerden istatistikî olarak anlamlı modeller elde edilmek suretiyle, krizlerin tahmininde kullanılabilecek değişkenler tespit edilmeye çalışılacaktır. Yapılan analiz sonucunda seçilen öncü göstergelerin bir bütün olarak krizi öngörmede iyi bir performans sergileyeceği öngörülmektedir.