İş yeri Maneviyatının Bireylerarası Saldırgan Davranışlar Üzerine Etkilerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma

Abstract

Günümüz işletmelerinde saldırganlık davranışları pek çok olumsuz sonuçlara yol açmaktadır. Bu olumsuz sonuçları azaltmak veya saldırgan davranışları önlemek için, örgüt yöneticileri tarafından çalışanların dayanıklılığını temin edecek olumlu bir işyeri maneviyatı tesis etmelidirler. Bu araştırmanın temel amacı; algılanan işyeri maneviyatının bireylerarası saldırgan davranışlar üzerindeki etkilerini tespit etmektir. Söz konusu araştırmada üç boyutta incelenen işyeri maneviyatının (işin cazibesi, gizemli deneyim, Manevi bağ ve topluluk hissiyatı), üç grupta incelenen saldırgan davranışlar (düşmanca davranışlar, engelleme davranışları ve açık saldırgan davranışlar) üzerindeki etkileri araştırılmıştır. İşyerinde işyeri maneviyatı ve saldırgan davranışlar konuları ayrı ayrı araştırmacıların ilgisini çekmiş ve çeşitli açılardan inceleme konusu yapılmıştır. Ancak yerli ve yabancı literatürde iş yeri maneviyatıyla saldırganlık davranışı arasındaki ilişki üzerine teorik veya deneysel herhangi bir araştırmaya rastlanmamıştır. Söz konusu açıdan araştırmanın konu ile ilgili Türkçe ve yabancı literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. Araştırmada iki model geliştirilmiştir. Birinci modelde algılanan işyeri maneviyatının sırasıyla düşmanca davranışlar (R2=0.513), engelleme davranışları (R2=0.039) ve açık saldırganlık davranışları (R2=0.371) üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. İkinci modelde ise, saldırgan davranışlara neden olan işyeri maneviyatı türlerinin de sırasıyla işin cazibesi (R2=0.137), gizemli deneyim (R2=0.413) ve manevi bağ ve topluluk hissiyatı (R2=0.237) üzerinde olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak algılanan işyeri maneviyatı eksikliğinin örgüt içi saldırgan davranışların önemli nedenlerinden biri olduğu ortaya çıkmıştır.